ویژگی های نهال انگور فخری پایه رویشی
از ارقام مهم تجاری انگور ایرانی ، انگور فخری است . مخصوصاً که از نوع پایه رویشی کشت بافت باشد . در این صورت نهال آن مرغوبیت و طرفداران بیش تری دارد چرا که این نهال ویژگی های اقتصادی برجسته تری دارد و سود حاصل از آن بیش تر خواهد بود . نهال انگور فخری پایه رویشی از نظر باردهی اقتصادی ، پربار است و در رده بالا قرار دارد . رنگ این انگور زرد است و سایه های سبز رنگ هم روی آن مشاهده می شود .
از مشخصات ظاهری انگور فخری خوشه هایی با اندازه متوسط رو به بزرگ است . میانگین اندازه خوشه های انگور فخری طولی حدود 15 سانت و عرضی برابر با 9 سانتی متر است که وزنی حدود 350 گرم دارند . حبه های انگور فخری به صورت متراکم روی خوشه ها قرار گرفته و خوشه های پربار درخت انگور فخری را می پوشانند .
انگور فخری حبه هایی بیضی شکل ، دانه دار با پوستی نسبتاً ضخیم دارد . به دلیل طعم شیرین و لذیذی که دارد در تهیه کشمش و مویز هم مورد استفاده قرار می گیرد اما هسته دار بودن آن کمی مشکل ساز خواهد بود .
امتیاز مثبتی که انگور فخری دارد ظرفیت ماندگاری بالای آن است بنابراین در مدت زمان طولانی قابل نگهداری در یخچال است و در مدت زمانی طولانی تر قابلیت نگهداری در سردخانه مخصوص میوه را دارد .
محل پیدایش نهال انگور فخری پایه کشت بافت
از نام این رقم پر واضح است که به ایران عزیزمان تعلق دارد . اما در حال حاضر در سایر مناطق انگورخیز جهان نیز کشت می شود .
عملکرد نهال انگور فخری ریشه کشت بافت در واحد هکتار
برای تخمین زدن سود حاصل از پرورش و تولید انگور فخری ، دانستن این نکته ضرورت دارد که میزان محصولاتی که این رقم به صورت سالیانه تولید می کند چقدر است ؟ برای پاسخ به این سوال جامعه آماری نهال های انگور فخری کاشته شده در فواصل استاندارد در یک واحد هکتار مورد بررسی قرار داده شد . با در نظر داشتن این که درختان در شرایط ایده آلی پرورش یافته اند و در هیچ یک از مراحل کاشت ، داشت و برداشت آن ها اهمالی صورت نگرفته است ، عملکرد نهال انگور فخری ریشه کشت بافت در یک واحد هکتار قریب به 40 تن می باشد که از نظر تجاری کاملاً به صرفه است .
برای کاشت نهال انگور فخری اصلاح شده چه میزان فاصله نیاز است ؟ و رعایت این فاصله از چه بابت ضرورت دارد ؟
معمولاً نهال انگور اعم از نهال انگور فخری به فاصله کاشت زیادی نیاز ندارند و در فاصله بین 5 / 1 الی 2 متر از هم قابل کاشت می باشند . به این دلیل که درخت انگور فخری ، تاج باز و بزرگ ندارد و بیش تر به صورت رونده رشد می کند لحاظ فاصله طولانی ضروری نیست . این اندک فاصله نیز از بابت وجود فضای کافی جهت رشد ریشه و تنه ، تابش نور خورشید به تمام زوایای درخت ، تغذیه کافی ، گرده افشانی صحیح ، تهویه هوا و ... می باشد . چرا که بروز اختلال در هر یک از موارد مذکور ممکن است تبعات جبران ناپذیری داشته باشد .
زمان گل دهی نهال انگور فخری اصیل
در صورت استفاده از قلمه انگور فخری ، نهال های پیوندی و پایه بذری ، بی شک در اوایل فروردین ماه شکوفه می دهند و تقریباً نیمی از شکوفه ها در معرض سرمای دیررس بهاره و بارش های شدید باران و تگرگ از بین خواهند رفت . پس با اطمینان می توان گفت که سرمای دیررس بهاره یکی از عوامل کاهش محصولات می باشد . با پیشرفت علم و اکتشافت و ابداعات پژوهشگران بافت گیاهی در نهال انگور فخری که به صورت کشت بافت تکثیر می شود تغییراتی اعمال شد که منجر به دیرگل دادن درخت و به تعویق افتادن زمان آن شد . به این ترتیب نهال انگور فخری اصیل در اواخر فروردین یا اوایل اردیبهشت ماه یعنی تقریباً بعد از سرمای دیررس بهاره شروع به شکوفه دادن می کند .
منظور از عمر اقتصادی نهال انگور فخری ریشه پر چیست و چه مقدار به طول می انجامد ؟
عمر اقتصادی یا بلوغ اقتصادی ، آن دوره از زندگی یک گیاه یا درخت است که در اوج شکوفایی و محصول دهی قرار می گیرد . در این بازه زمانی که برای نهال انگور فخری ریشه پر از سال چهارم کاشت آغاز شده و حدأقل به مدت 70 سال ادامه می یابد ، درخت کاملاً پربار و محصولات با کیفیت اقتصادی می باشد .
زمان محصول دهی نهال انگور فخری پربار
از خصوصیات اقتصادی نهال انگور فخری پربار که با روش کشت بافت تکثیر می یابد آن است که در سال اول کاشت شروع به تولید محصول می کند . این تولید محصول هرچند از نظر بازدهی جنبه اقتصادی ندارد اما قابل فروش و عرضه است . به عبارت دیگر بلوغ جنسی نهال انگور فخری در سال اول کاشت اتفاق می افتد و بلوغ اقتصادی که در قسمت فوق به آن اشاره شد در سال چهارم کاشت حاصل می شود .
کاشت نهال انگور فخری زودبازده
از سری مسائل مهم در خصوص کاشت نهال انگور فخری زوزودبازده ، زمان آن است . به راستی چه زمانی برای کاشت نهال مناسب است و چه چیز ملاک تعیین آن قرار می گیرد ؟ دمای هوا و نوع بسته بندی ریشه نهال تعیین کننده زمان کاشت آن است . به این صورت که نهال انگور فخری ریشه باز که به آن ریشه لخت هم می گویند تنها در فصل پاییز و اواخر زمستان (اوایل بهار) قابل عرضه و کاشت می باشند . علت آن است که نهال های ریشه لٌخت در زمین کاشته می شوند و برای عرضه نیاز است که از زمین جدا شوند و اگر زمانی که گیاه بیدار و در حال رشد است این جداسازی صورت بگیرد قطع به یقین نهال دچار شوک شده و خشک می شود . در مقابل نهال انگور گلدانی وجود دارد که از همان ابتدا درون گلدان پرورش داده می شوند و به همین دلیل به راحتی قابل حمل و جا به جایی هستند علاوه بر این اگر گلدان از جنس تجزیه پذیر باشد که غالباً هم همینطور است می توانید آن را با گلدان در زمین بکارید و همان درصد اندک تماس ریشه با هوا نیز منتفی می گردد .
پس از تعیین زمان مناسب ، زمین مناسب و زهکشی آن ، بایستی به تعداد لازم چاله حفر نمایید تا نهال ها را در آن بکارید . اندازه چاله ها باید دو برابر ریشه نهال باشد . نهال را درون چاله قرار داده و با خاک آن را پر نمایید . می توانید مقداری کود ریشه زایی را با خاک مخلوط کنید تا ریشه گیاه سریع تر رشد کند .
در رابطه با نهال انگور بیشتر بخوانید : نحوه و زمان استفاده از کود پتاس برای درختان انگور
رشد طولی نهال انگور فخری دیرگل
نهال های معمولی رشد طولی بسیار زیادی دارند . نهال معمولی همان نهال پیوندی ، قلمه و یا نهال پایه بذری است که البته امروزه دیگر کسی دست به کاشت بذر انگور نمی زند و غالباً از قلمه استفاده می کنند . اما نهال انگور فخری دیرگل که از نوع ریشه کشت بافت است رشد طولی کنترل شده ای دارد . تمرکز این نهال به جای رشد طولی بر عملکرد درخت و کیفیت محصولات است . علاوه بر استفاده از نهال ریشه کشت بافت ، رشد طولی سایر نهال ها از طریق هرس کردن قابل کنترل است .
آبیاری نهال انگور فخری زودرس
عامل دیگری که عدم رعایت آن به سرعت می تواند موجب مرگ گیاه شود آبیاری است . حیات و ممات تمامی موجودات زنده به این مایه حیات بستگی دارد . جالب توجه است که اغلب گیاهان من جمله همین نهال انگور فخری مقاوم به خشکی در شش ماهه اول سال به صورت دستی و در شش ماهه دوم سال به صورت دیمی آبیاری می شود . به این ترتیب با شروع فصل بهار ، گیاه از خواب زمستانه بیدار می شود ، رشد می کند ، شروع به تولیدمثل می کند ، دمای هوا افزایش یافته و موجب افزایش تبخیر می گردد در این شرایط تنها آبیاری دستی است که می تواند گیاه را زنده و شاداب نگاه دارد . البته انگور فخری از دسته میوه هایی است که به آبیاری کم تری نیاز دارد و هر 10 روز یک مرتبه برای سیراب نمودن آن کفایت می کند . بهتر است به ازای هر درخت انگور فخری 3 لیتر آب در نظر بگیرید .
از غرقابی کردن زمین اکیداً بپرهیزید و به جای آن روش های نوین آبیاری مثل آبیاری قطره ای که موجب مصرف بهینه منابع آبی می شود به کار ببندید .
در شش ماهه دوم سال ، پس از برداشت محصولات و با شروع پاییز ، دمای هوا کاهش می یابد ، تبخیر کاهش می یابد ، گیاه به خواب زمستانه فرو می رود و بارش های برف و باران آغاز می شود در نتیجه نیازی به آبیاری دستی نیست و بارش های فصلی کفایت می کند .
نهال انگور فخری مقاوم به سرما را در چه منطقه آب و هوایی بکاریم ؟
با توجه به این که قیمت نهال انگور فخری در تابستان می تواند تا دمای 40 درجه سانتی گراد را تاب بیاورد ، از مناطق سردسیر چون آذربایجان غربی تا معتدل گرم و نیمه کوهستانی برای کاشت آن بسیار مناسب است و عملکرد خوبی را از خود نشان می دهد . اما نواحی گرمسیر و مرطوب برای کاشت نهال انگور فخری اصلاً مناسب نبوده و حتی اگر گیاه رشد کند عمل نخواهد آمد و محصول چندانی تولید نمی کند .
زمینی که قصد کاشت نهال انگور فخری را در آن دارید نباید در معرض باد و طوفان شدید باشد اگر چنین بود نیز می توانید با استفاده از ابزارهای بادشکن و یا کاشت درختانی همچون چنار پیرامون باغ خود تا حدودی سرعت و شدت باد را مهار نمایید . تنه ظریف و نرم درخت انگور چندان تاب مقاومت طوفان های شدید را ندارد .
خاکی که نهال انگور فخری مقاوم به آفت را در آن کاشت می کنید باید چه ویژگی هایی داشته باشد ؟
جنس خاک یکی از عوامل تعیین کننده کیفیت آن است . زیرا اندازه منافذ خاک به جنس آن بستگی دارد . خاک های سنگین همچون خاک رسی منافذ بسته دارند . نه آب را جذب می کنند و نه تهویه امکان پذیر است . از طرفی زهکشی این قبیل خاک امکان پذیر نیست . خاک نیمه سبک مثل خاک های لومی شنی و رسی ماسه ای که دارای منافذ کافی جهت ذخیره آب و تهویه هوا می باشد بستر مناسبی جهت کاشت نهال انگور فخری مقاوم به آفت می باشد .
از نظر PH باید گفت که انگور در خاک هایی که کمی خاصیت قلیایی دارند بهتر عمل می آید و اگر قصد تولید تجاری انگور فخری را دارید حتماً از قلیایی بودن خاک باغ اطمینان حاصل فرمایید چرا که خاک های اسیدی و شور نتیجه مطلوب را به بار نمی آورد . خاکی که دارای مقادیری آهک است خاصیت قلیایی دارد در نتیجه با افزودن آهک به خاک می توانید این ویژگی را در خاک تثبیت نمایید البته افراط در افزودن آهک نیز نتیجه معکوس خواهد داشت لذا بهتر است با یک متخصص مشورت نمایید .
ارتفاع از سطح دریا برای کاشت نهال انگور فخری مقاوم به خشکی
سطح دریا تعیین کننده فشار هوا می باشد . این نقطه 0 فرضی است و با ارتفاع گرفتن ، بر میزان آن افزوده می شود . ارتفاع بین 500 الی 2300 متر بالاتر از سطح دریا منطقه ای بسیار مناسب برای کاشت نهال انگور فخری مقاوم به خشکی است .
انواع نهال انگور فخری در یشیل نهال
با توجه به این که امروزه کسی اقدام به کاشت بذر انگور نمی کند و این کار ممکن است صرفاً از باب آزمایش و پژوهش انجام گیرد لذا تولید نهال پایه بذری انگور فخری از لیست محصولات ما حذف می شود . قلمه انگور فخری جایگزین خوبی برای نهال پایه بذری می باشد و تمام ویژگی های آن را دارا است . اما محصول مهم یشیل نهال ، نهال انگور فخری ریشه کشت بافت است . این نهال در شرایط آزمایشگاهی تکثیر می شود و طبق آزمایشاتی که بر ژنتیک این گیاه صورت می گیرد دارای ویژگی های فوق العاده ای است که صرفه اقتصادی آن را افزایش می دهد . برخی از مهم ترین این ویژگی ها به قرار زیر است :
دیرگل بودن : رشد شکوفه ها بعد از سرمای دیررس بهاره و حفظ کمیت محصولات سالیانه .
زودرس بودن : رشد سریع محصولات و ارائه به موقع آن ها
زودبازدهی : بلوغ جنسی سریع و محصول دهی در سال اول کاشت و بلوغ اقتصادی حدأکثر تا سن 5 سالگی .
مقاومت به سرمای شدید : تحمل دمای پایین در زمستان و حفظ شکوفه ها در برابر سرمای دیررس بهاره .
مقاومت به آفت : در برابر آفات رایج درخت انگور مقاوم سازی شده است . دیرتر مبتلا شده و در صورت ابتلا کم تر درگیر می شود .
مقاومت به بی آبی و کم آبی : در صورت مواجهه با خشکسالی و یا کمبود بارش این نهال دیرتر آسیب می بیند و زمان بیش تری را بدون آب زنده می ماند .
رشد طولی نهال انگور فخری مقاوم به بی آبی
رشد طولی با عملکرد درخت و تولید محصول آن رابطه معکوس دارد یعنی هر چه رشد طولی بیش تر باشد میزان محصولات کاهش پیدا می کند زیرا درخت انرژی خود را صرف ارتفاع گرفتن خواهد کرد این مسأله در درختانی که تاج باز دارند بیش تر نمود پیدا می کند اما در خصوص درخت انگور فخری که تاج باز ندارد و بیش تر حالت رونده دارد هم بی تأثیر نیست .
موارد مصرف انگور فخری
انگور فخری در وهله اول بیش تر به صورت خام و به عنوان میوه مصرف می شود . به دلیل حلاوتی که دارد خشک آن نیز لذیذ بوده و در تولید آبمیوه هم مورد استفاده قرار می گیرد .
درخت انگور تنه ای نرم و رونده دارد در نتیجه چوب درخت انگور کاربردی نیست و تنها ممکن است از الیاف چوبی آن در تهیه و تولید تخته فیبر استفاده شود آن هم به صورت مخلوط با سایر انواع چوب .
برگ درخت انگور فخری در تهیه و طبخ دلمه برگ مو کاربردی است . می توانید این برگ ها را با روش های خاصی که وجود دارد فریز کرده تا در زمستان هم از این غذای لذیذ بی نصیب نمانید .
انگور فخری گونه ای دانه دار است و از دانه آن روغنی گرفته می شود که خواص زیبایی و درمانی دارد از سری فواید آن می توان به این موارد اشاره کرد : درمان آفتاب سوختگی ، از بین برنده لکه های ناشی از پیری پوست ، درمان تیرگی زیر چشم ، احیا پوست های مرده ، جوانسازی پوست و ... .
آیا درخت انگور فخری مقاوم به کم آبی به هرس کردن نیاز دارد ؟
پاسخ به این سؤال مثبت است . تمام گیاهان برای رشد بیش تر و عملکرد بهتر به هرس شدن نیاز دارند و هرس هر کدام به روش مخصوص به آن ها انجام می گیرد . درخت انگور نوعی هرس مخصوص به خود دارد که کمی قبل از برداشت محصول انجام می شود این هرس مخصوصاً برای ارقامی که رنگ تیره دارند لازم است . در این روش برگ های درخت کم حجم می شود و آن ها که مانع تابش نور خورشید به محصول می شوند را می چینند تا نور خورشید به انگور بتابد و رنگ آن تثبیت شود . این هرس برای انگورهای زرد و سبز نیز لازم است تا رنگ آن متجلی گردد . کنترل رشد طولی درخت و حذف شاخه های ضعیف ، بیمار و آفت زده نیز لازم است صورت گیرد .
مقاومت نهال انگور فخری پایه رویشی در برابر آفات
انگور فخری گیاهی حساس در برابر آفات است . اما نکته آن است که نهال انگور فخری پایه رویشی اگر از نوع ریشه کشت بافت که در یشیل نهال تولید شده است ، باشد که با طرق و روش های علمی نسبت به اکثر آفات و بیماری های نهال انگور مقاوم سازی شده است در برابر آفات مقاومت بیش تری از خود نشان می دهد و دیرتر آسیب می بیند .
سم پاشی نهال انگور فخری پایه کشت بافت
با نکاتی که در قسمت پیشین به آن اشاره کردیم شاید با خود بگویید با این وصف درخت انگور فخری پایه کشت بافت نیازی به سم پاشی ندارد و خود در برابر آفات مقاومت می کند . برای درک بهتر این قسمت بدن انسانی را در نظر بگیرید که سیستم دفاعی ضعیفی دارد و شخص دیگری که از سیستم دفاعی نسبتاً قوی برخوردار است . آیا در صورت ابتلاء به بیماری تنها آن که بدن ضعیفی دارد به دارو نیازمند است ؟ البته که نه . در این مورد قطعاً پزشک معالج برای هر دو دارو تجویز می کند . در مورد گیاهان نیز این مطلب صادق است و متخصص گیاه پزشک است که نوع سم ، میزان دز مصرفی ، زمان و نحوه مصرف را تعیین می نماید .
کود دهی نهال انگور فخری ریشه کشت بافت
کود دهی امری لازم و ضروری در کشاورزی است . تمام موجودات زنده از انگل های ذره بینی گرفته تا درختان غول پیکر برای حیات و تولیدمثل به مواد مغذی مخصوص به خود نیاز دارند . درخت انگور فخری نیز از این قاعده مستثنی نبوده و برای تقویت آن بایستی از کودهای حاوی پتاسیم ، فسفر ، کلسیم و منیزیم استفاده نمایید . یکی از نشانه های کمبود فسفر در درخت انگور قرمز شدن برگ های آن است . این کود بهتر است زمانی که اولین بافت های میوه روی گیاه شکل گرفته به زمین تزریق شود .
از ارقام مهم تجاری انگور ایرانی ، انگور فخری است . مخصوصاً که از نوع پایه رویشی کشت بافت باشد . در این صورت نهال آن مرغوبیت و طرفداران بیش تری دارد چرا که این نهال ویژگی های اقتصادی برجسته تری دارد و سود حاصل از آن بیش تر خواهد بود . نهال انگور فخری پایه رویشی از نظر باردهی اقتصادی ، پربار است و در رده بالا قرار دارد




































