میزان باردهی نهال گیلاس

نهال گیلاس یکی از محبوب ترین درختان میوه در باغ های مناطق معتدل و سردسیر است و در صورت انتخاب رقم مناسب، استفاده از پایه مناسب و رعایت اصول کاشت و نگهداری، می‌تواند محصول اقتصادی و با کیفیتی تولید کند. 
با این حال، نمی‌توان برای تمام نهال های گیلاس یک عدد ثابت به عنوان میزان باردهی در نظر گرفت؛ زیرا عملکرد درخت به عواملی مانند سن درخت، نوع رقم، پایه نهال، شرایط آب و هوایی، کیفیت خاک، میزان آبیاری، تغذیه، هرس، گرده افشانی و مدیریت باغ وابسته است.
به طور کلی، گیلاس های شیرین روی پایه های معمولی دیرتر وارد مرحله باردهی اقتصادی میشوند، درحالی که پایه های نیمه کوتاه و کوتاه کننده می‌توانند شروع باردهی را جلو بیندازند. منابع دانشگاهی نیز نشان میدهند که درختان گیلاس شیرین معمولا حدود ۵ تا ۷ سال برای ورود به سن باردهی نیاز دارند، هر چند درختان روی برخی پایه های کوتاه کننده می‌توانند از حدود سال سوم شروع به تولید میوه کنند.

یکی از اول پرسش های باغداران هنگام خرید نهال گیلاس این است که نهال گیلاس چند ساله بار میدهد؟
پاسخ این سوال به پایه و شرایط رشد نهال بستگی دارد.
درختان گیلاس شیرین روی پایه های قوی مانند Mazzard معمولا دیرتر وارد باردهی میشوند و ممکن است برای رسیدن به تولید قابل توجه به حدود پنج یا شش سال زمان نیاز داشته باشند. در مقابل، پایه های نیمه کوتاه و کوتاه کننده مانند برخی پایه های MaxMa و Gisela می‌توانند درخت را زودتر وارد مرحله باردهی کنند.
بنابراین هنگام خرید نهال نباید فقط به نام رقم گیلاس توجه کرد. پایه نهال نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. 

 

برای مثال، اگر هدف باغدار ایجاد باغی متراکم و رسیدن سریه تر به محصول باشد، انتخاب پایه ای با رشد کنترل شده می‌تواند گزینه مناسبی باشد. البته این پایه ها به مدیریت دقیق تر آب، تغذیه، هرس و بار درخت نیاز دارند.
در مقابل، پایه های قوی تر درختان بزرگ تری ایجاد میکنند و ممکن است دیرتر به حداکثر ظرفیت تولید برسند، اما در شرایط مناسب می‌توانند درختانی قدرتمند و با عمر تولیدی طولانی ایجاد کنند. 

 

میزان باردهی نهال گیلاس در سال های مختلف

میزان محصول یک نهال گیلاس در سال های ابتدایی معمولا کم است و با افزایش سن درخت افزایش پیدا می‌کند.
به عنوان یک الگوی تقریبی میتوان روند زیر را در نظر گرفت:

سال اول: معمولا بدوم محصول قابل توجه
سال دوم: رشد رویشی و احتمال محصول بسیار کم
سال سوم: شروع باردهی در برخی پایه های زودبازده
سال چهارم: افزایش محسوس محصول
سال پنجم: ورود به باردهی اقتصادی در بسیاری از شرایط
سال ششم تا دهم: افزایش و تثبیت عملکرد 
سال دهم تا بیست و پنجم: معمولا دوره باردهی سنگین و اقتصادی 
سنین بالاتر: بسته به مدیریت، رقم و شرایط باغ

این اعداد قطعی نیستند و شرایط باغ می‌تواند باعث جلو یا عقب افتادن باردهی شود.
میزان باردهی هر درخت گیلاس می‌تواند از چند کیلوگرم در درختان جوان تا چندین ده کیلوگرم در درختان بالغ، بسته به رقم و شرایط باغ، تغییر کند.
بنابراین اگر فروشنده یا باغداری عدد ثابتی مانند مثلا (هر نهال گیلاس دقیقا ۵۰ کیلو محصول میدهد) بیام کند، باید با احتیاط با این ادعا برخورد کرد. عملکرد واقعی به مجموعه ای از عوامل وابسته است.

 

مهم ترین عوامل موثر بر میزان باردهی گیلاس

۱. رقم گیلاس: رقم انتخاب شده یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده میزان محصول است. ارقام مختلف گیلاس از نظر رشد درخت، زمان گلدهی، اندازه میوه، خودباروری، مقاومت به ترک خوردگی و میزان تولید با یکدیگر تفاوت دارند.
۲‌. پایه نهال: پایه نهال تاثیر قابل توجهی بر اندازه درخت، زمان شروع باردهی و عملکرد دارد. پایه Mazzard یکی از پایه های سنتی گیلاس شیرین است و درختان قوی و بزرگی ایجاد میکند. در مقابل، پایه هایی مانند MaxMa, Mahaleb و برخی پایه های Gisela می‌توانند رشد درخت را کنترل کرده و در بعضی شرایط موجب زودتر بارده شدن درخت شوند‌.
۳. گرده افشانی و وجود رقم گرده زا: یکی از مهم ترین دلایل کم باردهی درخت گیلاس، مشکل گرده افشانی است. بسیاری از ارقام گیلاس شیرین خودناسازگار هستند؛ یعنی گرده همان رقم نمیتواند به شکل مناسبی عمل لقاح را انجام دهد و وجود رقم دیگری که از نظر زمان گلدهی و سازگاری ژنتیکی مناسب باشد، ضروری است.
۴. فعالیت زنبور های عسل: گل های گیلاس برای گرده افشانی به فعالیت حشرات گرده افشان، به خصوص زنبورها، وابستگی زیادی دارند. اگر در زمان گلدهی هوا نامناسب باشد، بارندگی شدید رخ دهد یا فعالیت زنبورها کاهش پیدا کند، میزان انتقال گرده کاهش می یابد و در نتیجه تعداد میوه های تشکیل شده نیز کمتر می‌شود.
۵. شرایط آب و هوایی: یکی از مشکلات مهم باغ های گیلاس، سرمای دیررس بهاره است. اگر درخت زودتر از موعد وارد مرحله گلدهی شود و سپس دمای هوا کاهش پیدا کند، گل ها یا میوه های تازه تشکیل شده ممکن است آسیب ببینند. 
۶. نور خورشید: گیلاس برای رشد مناسب و تولید محصول با کیفیت به نور کافی نیاز دارد. اگر تاج درخت بیش از متراکم شود، نور به قسمت های داخلی تاج نمی‌رسد این مسئله می‌تواند باعث کاهش کیفیت برخی شاخه های بارده و کاهش تولید میوه در بخش های کم نور درخت شود.
۷. آبیاری و تامین رطوبت: کمبود آب یکی دیگر از عوامل کاهش عملکرد درخت گیلاس است. درخت برای رشد شاخه، تولید برگ، گلدهی، تشکیل میوه و افزایش اندازه میوه به آب نیاز دارد. از طرف دیگر، آبیاری بیش از اندازه و ماندگاری آب در اطراف ریشه نیز مشکل ساز است.
۸. تغذیه و کوددهی: تغذیه صحیح نقش مهمی در باردهی دارد، اما افزایش کود به معنی افزایش نامحدود محصول نیست‌. به خصوص مصرف بیش از اندازه کودهای نیتروژنه ممکن است رشد رویشی درخت را بیش از حد افزایش دهد و باعث شود انرژی زیادی صرف تولید شاخه و برگ شود.

استفاده از کود فروت ست برای درختان گیلاس:

از عناصر مهمی که برای رشد و افزایش باردهی درختان گیلاس مورد نیاز است، روی میباشد.کمبود روی باعث می‌شود که شاخ و برگ درختان زرد شده و از طرفی دیگر باعث کوتاه شدن شاخه های درخت هم می‌شود. درخت گیلاس از جمله درختانی است که معمولا با کمبود عنصر روی مواجه می‌شود. بنابراین استفاده از کود فروت ست برای گیلاس،در سه نوبت پیشنهاد میشود. 

به طور کلی باید گفت، برای افزایش باردهی درخت گیلاس، جلوگیری از سال آوری و سرمازدگی، تحریک و تقویت جوانه های زایشی، جلوگیری از ریزش شکوفه های گیلاس و افزایش تناژ این میوه محبوب میتوان از کود فروت ست گیلاس استفاده کرد. 
از جمله نکات مهمی که می‌توان برای کود فروت ست نام برد، این است که این کود دارای عناصری همچون روی، بور، اسیدآمینه های مفید، نیتروژن، فسفر، کلسیم، پتاسیم و غیره است.
تمامی این عناصر می‌توانند هنگام کوددهی به درخت گیلاس برسند. افزایش باردهی درخت گیلاس، از مهم ترین تاثیراتی است که فروت ست برای این درخت به همراه دارد. جلوگیری کردن از ریزش برگ های جوان نیز از دیگر مواردی است که میتوان در نتیجه فرمولاسیون این محصول نام برد.

 

بیشتر بدانید : میزان باردهی نهال انگور

فروت ست از جمله کودهای شیمیایی محسوب می‌شود که برای درختان و گیاهان مختلف مفید است و کشاورزان از آن استفاده می‌کنند. این کود میتواند عناصر و ترکیبات مورد نیاز برای رشد گیاهان مختلف را فراهم کند و از این لحاظ به طور کامل غنی است. در مورد تاثیر فروت ست بر روی درخت گیلاس، باید بگوییم که درخت گیلاس بعد از این که شروع به میوه دادن میکند، به نیتروژن زیادی نیاز دارد و به همین خاطر نیتروژن باید برای این درخت تامین شود. کود فروت ست این قابلیت را دارد که تمام نیازهای معدنی این درخت را فراهم کند و مشخصه های کمی و کیفی محصولات نهایی را بهبود ببخشد. 
یکی از بهترین کودهای که می‌توان برای درخت گیلاس مورد استفاده قرار داد، کود فروت ست شوک است. این کود که با فناوری نانو تولید شده دارای خواص بسیاری است. آن محصول آمریکایی به صورت مایع وجود دارد و می‌تواند به شکل محلول پاشی برای گیاه مورد استفاده قرار بگیرد. 

 

افزایش دادن باردهی میوه به کمک افزایش گلدهی و جلوگیری از ریزش آن، جز مزیت هایی است که این نوع کود دارد و به طور کلی می‌تواند چرخه زیستی گیاه را هم جلو بیاندازد‌. در کل باید گفت که این گونه از کود جز بهترین مارک های کود فروت ست به حساب می آید‌.
کود فروت ست مایع شوک به راحتی قابل دسترس است و می‌تواند در مدت زمانی بسیار کوتاه، تاثیرات فوق العاده ای بر محصولات شما بگذارد.
بهترین زمان محلول پاشی کود فروت ست گیلاس، با توجه به شرایط مختلف متفاوت است. یکی از نکات مهمی که کشاورزان عزیز هنگام کوددهی درخت گیلاس باید در نظر داشته باشید، این است که باید به شیوه ی کوددهی صحیح و همینطور زمان کوددهی توجه کنند. در طول روز صبح ها و عصرها بهترین زمان برای کوددهی درخت گیلاس میباشد. صبح ها و عصر ها از لحاظ شرایط آب و هوایی ملایم تر هستند و میتوان از کود فروت ست استفاده کرد. بهترین فصولی که می‌توانید از کود فروت ست استفاده کنید، فصول سرد سال هستند.
۹. هرس مناسب: هرس یکی از ابزارهای مهم برای مدیریت باردهی است. هدف هرس درخت گیلاس صرفا کوتاه کردن شاخه ها نیست؛ بلکه باید ساختار مناسبی در تاج ایجاد شود تا نور کافی وارد تاج شود، تهویه بهتر شود، شاخه های بارده حفظ شوند و رشد رویشی و زایشی متعادل بماند. هرس شدید می‌تواند تولید را مختل کند و به همین دلیل باید با توجه به سن درخت، پایه، رقم و سیستم تربیت انجام شود‌.

در بسیاری از باغ های تجاری، زودتر رسیدن به باردهی یک مزیت محسوب میشود، زیرا باغدار می‌تواند سریع تر به درآمد برسد. پایه های کوتاه کننده و نیمه کوتاه کننده معمولا در این زمینه مزیت دارند‌‌‌‌. با این حال زودبارده بودن به تنهایی کافی نیست.
درختان روی پایه های پربار ممکن است در صورت مدیریت نادرست بیش از حد محصول تولید کنند. در این حالت اندازه میوه ممکن است کاهش پیدا کند و کیفیت محصول پایین بیاید. بنابراین هدف باغدار باید باردهی اقتصادی و با کیفیت باشد، نه صرفا بیشترین تعداد میوه‌‌.

 

رابطه میزان باردهی و کیفیت میوه

اگر درخت بیش از ظرفیت خود میوه تولید کند، منابع غذایی بین تعداد زیادی میوه تقسیم میشوند. نتیجه می‌تواند میوه های کوچک تر و کیفیت پایین تر باشد. 
در مقابل، اگر بار درخت متعادل باشد، برگ ها و ریشه می‌توانند مواد غذایی و انرژی کافی برای رشد میوه ها فراهم کنند. به همین دلیل در باغ های حرفه ای، تنظیم بار درخت اهمیت زیادی دارد‌.

گیلاس در صورت قرار گرفتن در شرایط مناسب میتواند سال های زیادی در باغ باقی بماند. 

درختان گیلاس می‌توانند تا حدود ۳۰ سال باردهی اقتصادی داشته باشند و دوره بیشترین باردهی آن ها در شرایط مناسب میتواند در محدوده حدود ۱۰ تا ۲۵ سالگی قرار گیرد. البته این موضوع به رقم، پایه، شرایط اقلیمی، بیماری ها، کیفیت خاک، نحوه مدیریت باغ و سلامت درخت بستگی دارد.

بعضی نهال های گیلاس بار نمی‌دهند. دلایل مختلفی برای کم باردهی وجود دارد: پایه پر رشد و دیررس، هرس بیش از حد، نبود گرده افشان مناسب، سرمای بهاره، تغذیه نامتعادل، کمبود نور، تنش آبی، بیماری ها و آفات، انتخاب نامناسب رقم برای منطقه. 

برای رسیدن به عملکرد مناسب، مجموعه ای از اقدامات باید هم زمان انجام شود: 

۱. رقم مناسب منطقه را انتخاب کنید.
۲. پایه نهال را بر اساس نوع خاک، اقلیم و هدف باغ انتخاب کنید.
۳. نیاز رقم به گرده افشان را پیش از احداث باغ بررسی کنید.
۴. نهال را در زمین دارای زهکشی مناسب بکارید.
۵. آبیاری منظم و متناسب با شرایط خاک و آب و هوا داشته باشید.
۶. از مصرف بی رویه کود، مخصوصا کودهای نیتروژنه، خودداری کنید.
۷‌. هرس را اصولی و متناسب با سن و پایه درخت انجام دهید. 
۸. برای کنترل بیماری ها و آفات برنامه منظم داشته باشید.
۹. در دوره گلدهی شرایط گرده افشانی را جدی بگیرید.
۱۰. هدف را روی تولید میوه با کیفیت و اقتصادی قرار دهید، نه صرفا افزایش تعداد میوه.

 

 

باردهی نهال گیلاس در باغ تجاری

در باغ تجاری، محاسبه عملکرد فقط براساس محصول هر درخت انجام نمی‌شود. 
تعداد درخت در هکتار نیز اهمیت زیادی دارد. یک باغ به درختان بزرگ ممکن است محصول بیشتری به ازای هر درخت داشته باشد، اما تعداد درختان آن در واحد سطح کمتر باشد. در مقابل، باغی با پایه های کوتاه کننده می‌تواند درختان بیشتری در هکتار داشته باشد و در برخی شرایط به عملکرد بالاتری در واحد سطح برسد.
به همین دلیل هنگام طراحی باغ باید عملکرد درخت، تعداد درخت در هکتار، هزینه نگهداری، هزینه برداشت و قیمت فروش محصول همگی در کنار یکدیگر بررسی شوند.

معمولا نباید از یک نهال تازه کاشته شده انتظار محصول اقتصادی داشت. سال اول بیشتر برای استقرار ریشه و ایجاد ساختار مناسب درخت اهمیت دارد. اگر خرید نهال خیلی جوان باشد، حتی در صورت تشکیل چند گل یا میوه، بهتر است اجازه ندهیم درخت با بار سنگین مواجه شود. هدف در سال های ابتدایی باید ایجاد یک درخت سالم و متعادل باشد.

 

سوالات متداول

نهال گیلاس مناسب کدوم منطقس؟

نهال گیلاس یکی از محبوب ترین درختان میوه در باغ های مناطق معتدل و سردسیر است

کود مناسب برای نهال گیلاس چیست؟

یکی از بهترین کودهای که می‌توان برلی درخت گیلاس مورد استفاده قرار داد، کود فروت ست شوک است.

دلیل کم بار بودن میوه نهال گیلاس چیست؟

دلایل مختلفی برای کم باردهی وجود دارد: پایه پر رشد و دیررس، هرس بیش از حد، نبود گرده افشان مناسب، سرمای بهاره، تغذیه نامتعادل، کمبود نور، تنش آبی، بیماری ها و آفات، انتخاب نامناسب رقم برای منطقه.