میزان باردهی نهال پسته

پسته یکی از ارزشمندترین محصولات باغی ایران و از مهم ترین محصولات صادراتی کشور به شمار میرود. همین موضوع باعث شده بسیاری از کشاورزان و باغداران به فکر احداث باغ پسته یا خرید و کاشت نهال پسته باشند. با این حال، یکی از مهم ترین سوالات پیش از احداث باغ این است که میزان باردهی نهال پسته چقدر است و یک درخت پسته از چه سنی شروع به محصول دهی میکند؟
پاسخ به این سوال به عواملی مختلفی مانند رقم‌ نهال، پایه، روش تکثیر، شرایط اقلیمی، کیفیت خاک، آبیاری، تغذیه، گرده افشانی، مدیریت باغ و سن درخت بستگی دارد. بنابراین نمیتوان برای تمام نهال های پسته یک عدد ثابت به عنوان میزان باردهی اعلام کرد.

به طور کلی، نهال پسته در سال های ابتدایی بیشتر انرژی خود را صرف توسعه ریشه، تنه و شاخه ها می‌کند. در سال های بعد، با رشد تاج درخت و رسیدن به سن مناسب، میزان تولید افزایش پیدا می‌کند و درخت به تدریج وارد مرحله اقتصادی میشود. اگر باغ به شک اصولی احداث و مدیریت شود، درختان پسته می‌توانند برای سال های طولانی محصول اقتصادی تولید کنند.

 

نهال پسته از چه سنی شروع به باردهی میکند؟

یکی از اولین پرسش های خریداران نهال پسته این است که نهال پس از کاشت چه زمانی محصول میدهد. زمان شروع باردهی به نوع نهال و شیوه تولید آن وابسته است.
نهال های پسته حاصل از بذر معمولا دیرتر وارد مرحله باردهی میشوند. از طرف دیگر، نهال های پیوندی که از ارقام تجاری مناسب تولید شده اند، معمولا زودتر به مرحله باردهی می‌رسند.

 

در شرایط مناسب، نهال پسته پیوندی می‌تواند از حدود سال سوم تا چهارم پس از کاشت وارد مرحله ابتدایی باردهی شود. البته در این سال ها نباید انتظار محصول زیاد داشت. درخت هنوز جوان است و بخش زیادی از انرژی خود را برای رشد رویشی و تشکیل تاج مصرف می‌کند. با افزایش سن، باردهی نیز بیشتر می‌شود. معمولا از سال های پنجم و ششم به بعد میتوان افزایش محسوسی در تولید مشاهده کرد و در سال های بعد، در صورت مدیریت صحیح باغ، درخت به سمت تولید اقتصادی حرکت می‌کند. 
بنابراین، اگر هدف شما احداث باغ تجاری است، نباید تنها به محصول سال های ابتدایی توجه کنید. باغ پسته یک سرمایه گذاری بلند مدت است و ارزیابی اقتصادی آن‌ باید بر اساس دوره چندین ساله انجام شود.

 

میزان باردهی نهال پسته در سال های مختلف

مقدار محصول یک نهال پسته در سنین مختلف ثابت نیست و با افزایش سن درخت تغییر می‌کند. اعداد زیر تقریبی هستند و بسته به رقم، منطقه، شرایط باغ و مدیریت می‌توانند تفاوت زیادی داشته باشند.

باردهی نهال پسته در سال اول: در سال پس از کاشت، معمولا هدف اصلی، استقرار مناسب نهال در زمین است. رشد ریشه، افزایش قطر تنه و تشکیل شاخه های اصلی در این مرحله اهمیت بیشتری نسبت به تولید محصول دارد.
در بسیاری از باغ ها در سال اول محصول قابل توجهی برداشت نمی‌شود. حتی اگر نهال گل یا خوشه تشکیل دهد، ممکن است باغدار برای تقویت رشد درخت اقدام به حذف بخشی از گل ها یا میوه های کند. به همین دلیل، انتظار محصول اقتصادی از نهال پسته در سال اول منطقی نیست.

باردهی نهال پسته در سال دوم: در سال دوم نیز درخت هنوز در مرحله رشد و شکل‌دهی قرار دارد. ممکن است در بعضی شرایط، تعداد محدودی خوشه تشکیل شود، اما محصول معمولا بسیار کم است.
در این مرحله توجه به آبیاری، تغذیه، کنترل علف های هرز، مبارزه با آفات و تربیت صحیح درخت اهمیت زیادی دارد‌. 
هدف اصلی این است که درخت یک اسکلت قوی و تاج مناسب ایجاد کند تا در سال های بعد ظرفیت باردهی بیشتری داشته باشد.

باردهی نهال پسته در سال سوم و چهارم: در شرایط مناسب، نهال های پیوندی پسته ممکن است از حدود سال سوم وارد مرحله ابتدایی باردهی شوند. 
مقدار محصول در این سن به شدت به رقم و شرایط باغ وابسته است. درختی که رشد مناسبی داشته و از پایه و پیوند با کیفیت برخوردار باشد، می‌تواند نسبت به یک‌ نهال ضعیف عملکرد بهتری داشته باشد. 
با این حال، هنوز نباید انتظار عملکرد یک درخت بالغ را داشت. درخت در این مرحله تازه وارد فاز زایشی شده است و مقدار محصول می‌تواند از چند صد گرم تا مقادیر بالاتر متغیر باشد.

باردهی نهال پسته در سال پنجم تا هفتم: از سال پنجم به بعد، در صورت مدیریت صحیح، رشد باردهی درخت محسوس تر میشود. درخت بزرگ تر شده، شاخه های بارده بیشتری دارد و سیستم ریشه ای آن نیز توسعه پیدا کرده است. در نتیجه ظرفیت تولید افزایش می یابد.

 

در این رابطه بیشتر بخوانید : میزان باردهی نهال انار

در این مرحله، مدیریت آب و کود، هرس، کنترل آفات و بیماری ها و به خصوص گرده افشانی مناسب اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
بسیاری از باغداران، سال های پنجم تا هفتم را یکی از دوره های مهم برای افزایش تدریجی تولید میدانند؛ اما رسیدن به حداکثر ظرفیت تولید به سن بالاتر و مدیریت مناسب نیاز دارد.

 

باردهی درخت پسته بالغ چقدر است؟

یکی از رایج ترین اشتباهات هنگام برآورد اقتصادی باغ پسته این است که برای همه درختان یک میزان باردهی ثابت در نظر  گرفته شود.
درواقع، عملکرد هر درخت می‌تواند براساس شرایط متفاوت باشد. یک درخت پسته بالغ در یک باغ مناسب ممکن است چندین کیلوگرم محصول خشک تولید کند، در حالی که درخت دیگری در شرایط ضعیف تر عملکرد بسیار پایین تری داشته باشد.
به صورت تقریبی، برای یک درخت بالغ و سالم میتوان عملکردی در محدوده چند کیلوگرم پسته خشک در نظر گرفت؛ اما این مقدار قطعی نیست و به عوامل متعددی وابسته است.
برای برآورد دقیق تر، بهتر است به جای تکیه بر یک عدد ثابت، عملکرد باغ براساس تعداد درخت در هکتار، سن درخت، رقم، میزان باردهی سالانه و شرایط اقلیمی محاسبه شود.

 

چه عواملی روی میزان باردهی نهال پسته تاثیر میگذارند؟

۱. رقم نهال پسته: یکی از مهم ترین عوامل موثر بر میزان تولید، رقم پسته است.
ارقام مختلف پسته از نظر زمان گلدهی، زمان رسیدگی، اندازه میوه، درصد خندانی، عملکرد و سازگاری با شرایط اقلیمی تفاوت دارند.
برای مثال، در برخی مناطق ارقام زودرس یا دیررس می‌توانند عملکرد متفاوتی داشته باشند. انتخاب رقم باید براساس شرایط منطقه، نیاز بازار و هدف باغدار انجام شود.

 

۲. پایه نهال: پایه نیز نقش مهمی در رشد و باردهی درخت پسته دارد. یک پایه سالم و مناسب میتواند سیستم ریشه ای قوی ایجاد کند و درخت را در برابر برخی شرایط نامساعد محیطی مقاوم تر کند.
ویژگی هایی مانند مقاومت به شوری، خشکی، برخی بیماری های خاکزی و سازگاری با نوع خاک از مواردی هستند که در انتخاب پایه اهمیت دارند. 

۳‌. کیفیت نهال: کیفیت اولیه نهال تاثیر زیادی بر آینده باغ دارد‌. نهالی که ریشه سالم، رشد مناسب، پیوند استاندارد و ساختار قوی داشته باشد، معمولا شانس بیشتری برای استقرار موفق در باغ خواهد داشت. 
در مقابل، نهال ضعیف یا آلوده می‌تواند باعث افزایش هزینه های نگهداری و کاهش عملکرد باغ شود. به همین دلیل خرید نهال از نهالستان یشیل نهال معتبر و توجه به سلامت نهال اهمیت زیادی دارد.

۴. شرایط آب و هوایی: پسته گیاهی است که با اقلیم های خاصی سازگاری بیشتری دارد. وجود تابستان گرم و خشک، زمستان مناسب و اختلاف دمای کافی بین فصل ها از عوامل مهم‌ در موفقیت باغ پسته هستند.
سرمای شدید در زمان گلدهی می‌تواند به گل ها آسیب بزند و گرمای نامناسب یا شرایط نامطلوب در زمان تشکیل و پر شدن مغز نیز می‌تواند عملکرد را کاهش دهد. بنابراین پیش از احداث باغ باید شرایط اقلیمی منطقه به دقت بررسی شود.

۵‌. کیفیت خاک: خا‌ک باغ باید از نظر بافت، زهکشی، شوری، قلیائیت و عناصر غذایی بررسی شود.
پسته تا حدی به شوری خاک و آب مقاوم است، اما این به معنای بی تاثیر بودن شوری بر عملکرد نیست‌. افزایش بیش از حد شوری می‌تواند رشد ریشه و جذب عناصر غذایی را محدود کند و در نهایت باعث کاهش تولید شود.
آزمایش خاک پیش از کاست نهال می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت زمین در اختیار باغدار قرار دهد‌.

۶‌. آبیاری: آب یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده عملکرد باغ پسته است. کمبود آب در دوره های حساس رشد می‌تواند باعث کاهش تشکیل میوه، کوچک شدن محصول و کاهش کیفیت مغز شود. از طرف دیگر، آبیاری بیش از حد یا نامناسب نیز می‌تواند مشکلاتی مانند خفگی ریشه، بیماری های ریشه و کاهش تهویه خاک ایجاد کند. بنابراین برنامه آبیاری باید براساس سن درخت، نوع خا‌ک، شرایط آب و هوایی و مرحله رشد  تنظیم شود.
استفاده از سیستم آبیاری مناسب و مدیریت دقیق مصرف آب می‌تواند به بهبود بهره وری باغ کمک کند.

۷. نقش تغذیه در میزان باردهی پسته: درخت پسته برای رشد و تولید محصول به عناصر غذایی مختلف نیاز دارد‌. 
نیتروژن، فسفر، پتاسیم  و عناصر کم مصرف مانند روی، آهن، بور و منگنز می‌توانند در رشد و عملکرد درخت نقش داشته باشند.
اما مصرف کود نباید براساس حدس و تجربه عمومی انجام شود. نیاز غذایی هر باغ می‌تواند متفاوت باشد. 
بهترین روش، انجام آزمایش خاک و در صورت نیاز آزمایش برگ و تنظیم برنامه تغذیه براساس نتایج آن است‌.
مصرف بیش از حد یک عنصر ممکن است تعادل غذایی درخت را بر هم بزند. بنابراین هدف، صرفا افزایش مقدار کود نیست؛ بلکه تامین متعادل نیاز های غذایی درخت است.

 

بهترین کود برای باردهی درختان پسته

پسته جزو محصولات ارزشمند صادراتی در ایران است، بیش از ۷۰ گونه مختلف درخت پسته در باغ های ایران وجود دارد. البته در اغلب باغ ها به دلیل تقاضای زیاد برای پسته های کله قوچی، فندقی، اکبری و احمدآقایی کشت این چهار گونه بیش تر از بقیه انجام میشود. انتخاب بهترین کود برای باردهی درخت پسته باید براساس نوع درخت، شرایط اقلیمی و تجربه کشاورز انحام شود تا اثرگذاری مطلوبی در باردهی این درخت میوه داشته باشد. بهترین کودها برای افزایش میوه درخت پسته، کودهای حاوی عناصر مغذی مانند فسفر، پتاسیم و ریزمغذی هایی همچون بور لست و کشاورز باید کودهایی که در ترکیبات خود این مواد را دارند برای افزایش باردهی درخت پسته تهیه کنند. در ادامه دو مورد از بهترین کودهای موجود در بازار ایران که برای افزایش باردهی درخت پسته بسیار موثر هستند را معرفی خواهیم کرد.

 کود ده ایکس شوک:

کود ده ایکس شوک، بهترین کود مایع برای درختان پسته است. این کود نه تنها نیازهای گیاه را برطرف می‌کند، بلکه در تعادل عناصر خاک و گیاه نیز نقش مهمی ایفا میکند. همچنین از طریق ریشه و برگ، قابلیت جذب عناصر غذایی و ریزمغذی ها را افزایش می‌دهد. این کود بهترین گزینه برای کودپاشی پسته شناخته میشود که دارای ویژگی های گوناگون و بدون هیچ گونه تاثیر منفی بر محیط زیست، به علاوه راحتی در استفاده است. کود ده ایکس شامل ده ترکیب اساسی است که تاثیر بسزایی در تغذیه بهینه درختان پسته داشته و به عنوان یک منبع غنی از عناصر تغذیه و مواد آلی معتبر محسوب می‌شود. به منظور کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه مصرف، پیشنهاد  میشود. کود ده ایکس شوک، بهترین دلیل داشتن عناصر درشت مغذی و ریزمغذی، در بهبود کیفیت و عملکرد محصول نقش مهمی ایفا میکند. به همین دلیل بهترین گزینه برای تقویت و رشد سالم درختان پسته محسوب می‌شود.

 

 

مزایای آن عبارتند از:
۱. تامین مواد غذایی در دوز مناسب برای درختان پسته.
۲. روش های مصرف آسان شامل آبیاری و محلول پاشی.
۳. قابلیت استفاده در تمامی فاز های رشد درختان پسته.
۴. انحلال پذیری بالا در خاک.
۵. بهبود حاصلخیزی و بافت خاک.
۶. افزایش مقاومت درختان پسته در برابر شرایط تنشی.
۷. تقویت سیستم دفاعی درختان در برابر بیگلری ها و آفات. 
۸. ترکیب پذیری با دیگر کودها.
۹‌. کاهش رشد علف های هرز.
۱۰. تقویت ساختار  درختان پسته.
۱۱. کاهش نیاز به کودهای دیگر.
۱۲. افزایش تولید پسته در هکتار.
۱۳. بهبود کیفیت و پر شدن مغز پسته.
۱۴. قیمت مناسب و اقتصادی.
با استفاده از کود ده ایکس شوک، به عنوان یک راهکار کارآمد و شگفت انگیز، عملکرد و سلامت درختان پسته خود را بهبود خواهید داد.

کود مخصوص پسته بمب:

برای تقویت درخت پسته و افزایش باردهی آن مصرف کودهای مخصوص با فرمولاسیون اختصاصی هم می‌تواند تاثیر چشمگیری بر افزایش محصول داشته باشد. کود مخصوص پسته برند بمب یک کود مایع با خلوص بالا است که به روش نانو تولید شده و کشاورزها معمولا براساس نیاز درختان خود از این کود استفاده میکنند‌. بهبود سایز و طعم محصول پسته از مزیت های مصرف این کود محسوب می‌شود. ۵ درصد فسفر، ۵۰ درصد پتاسیم، آمینو اسید و انواع ویتامین های مورد نیاز پسته و ریزمغذی در ترکیبات این کود باعث شد مقاومت درختان پسته چند برابر شود و این گیاه از تنش های محیطی در امان باشد.

 

اهمیت برنامه تغذیه درخت پسته

درخت پسته از جمله درختان ارزشمند مناطق گرم و خشک است که می‌تواند بیش از ۱۵۰ سال عمر کرده و در این مدت، محصولات با کیفیتی تولید میکند‌‌. بنابراین سوددهی طولانی مدتی داشته و توجه به تغذیه آن امری عاقلانه و ضروری است. پس از کاشت و خرید نهال پسته، در طول چندین سال اول رشد، نباید انتظار باردهی داشته باشید، زیرا درخت پسته به مدت زمان و مواد غذایی فراوانی برای تولید میوه نیاز دارد. دو سال اولیه رشد نهال، از اهمیت بسزایی برخودار است و در این مدت باید با استفاده از کودهای با کیفیت، به تقویت نهال بپردازید. ضرورت خرید بهترین کود برای درخت پسته، اینجا مشخص می‌شود. درختان پسته، با وجود رشد در مناطق گرم و خشک، گیاهانی حساس به تنش های محیطی می‌باشند و به تغییراتی مانند شوری، کم آبی و تغییرات آب و هوا پاسخ میدهند، که این مسائل می‌توانند باعث ریزش برگ ها و کاهش کیفیت محصول شوند. بنابراین با رعایت برنامه غذایی کانل برای درخت و تقویت آن، میتوان از وقوع این مشکلات پیگیری کرد.

 

سوالات متداول

نهال پسته در سال های ابتدایی تمرکزش روی چیست؟

نهال پسته در سال های ابتدایی بیشتر انرژی خود را صرف توسعه ریشه، تنه و شاخه ها می‌کند.

باغ پسته مناسب سرمایه گذاری هست؟

اگر هدف شما احداث باغ تجاری است، نباید تنها به محصول سال های ابتدایی توجه کنید. باغ پسته یک سرمایه گذاری بلند مدت است و ارزیابی اقتصادی آن‌ باید بر اساس دوره چندین ساله انجام شود.

کدام نوع پسته بیشترین تقاضا را دارند؟

اغلب باغ ها به دلیل تقاضای زیاد برای پسته های کله قوچی، فندقی، اکبری و احمدآقایی کشت این چهار گونه بیش تر از بقیه انجام میشود.