میزان باردهی نهال عناب

درخت عناب از خانواده سنجدیان بوده و دارای ارزش غذایی است. عناب جز درختان بومی ایران بوده و خواص فراوانی دارد و جز درختان محبوب طب سنتی قرار گرفته است. این درخت با نام های دیگری مثل خرمای قرمز، خرمای چینی، سنجد گرم نیز شناخته میشود. درختی کوچک و برگ ریز است که در زمستان خزان می‌کند. این درخت۵ تا ۱۲ متر رشد می‌کند و سرعت رشد بالایی دارد. گل ها در بهار ظاهر،شده و بذر آن در پاییز میرسد. گل ها هم جنس نر دارند و هم ماده. غالبا به وسیله ی حشرات گرده افشانی میشوند. اصولا شاخه های درخت عناب خاردار است، برگ ها سبز رنگ و براق هستند و ۲ الی ۷ سانتی متر طول   ۱ الی ۳ سانتی متر عرض دارند.

برگ ها بیضی شکل و کشیده، بدون کرک و حاشیه هایش دندانه دار میباشد. گل ها کوچک بوده و حدود ۵ میلی متر قطر داشته و ۵ گلبرگ جزئی و سفید مایل به سبز هستند. میوه ها در هنگام کالی کمی مزه سیب می‌دهند! و هنگام رسیدم رنگ آن ها قهوه ای براق یا سیاه میشود. میوه شبیه به خرمای کوچک و هسته ای که در مرکز آن است شبیه به هسته ی زیتون است. این درخت بومی مناطق گرمسیر بوده و از چین منشا گرفته و برای هزاران سال در آنجا کشت و کار می‌گردید. امروزه این درخت تقریبا در کل کره ی زمین یافت می‌شود. عناب تازه بیشتر در کره، چین، ویتنام و فروشگاه های هند یافت می‌شود. ایران دارای رتبه دوم جهانی از نظر سطح زیر کشت و تولید عناب است. سطح زیر کشت محصول عناب در ایران حدود ۳۰۰۰ هکتار میباشد که از این سطح بیش از ۹۵٪ آن یعنی حدود ۲۸۵۰ هکتار آن در خراسان جنوبی واقع شده و ۴۲۰۰ تن محصول عناب از آن تولید میگردد.

قدیمی ترین و بیشترین درخت عناب در ایران در روستای شاهرخت خراسان جنوبی وجود دارد. گذشتگان این مرز و بوم کاشت و مراقبت از این درخت را یک ضرورت برای بقای خود دانسته و امروزه درختان کهنسال متعددی در این استان به یادگار مانده که در میان آن ها درختانی با نزیک ۴۰۰ سال سن هم مشاهده میشود.

 

ارزش غذایی میوه عناب

این میوه منبع خوبی از ویتامین c و حاوی مقادیر قابل ملاحضه ای مواد معدنی است. همچنین دارای پروتئین، کربن هیدرات و مواد معدنی کلسیم، فسفر، آهن، کارتن، تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین و فلور میباشد. در ضمن حاوی پکتین ( به عنوان کلسیم پکتات) به عنوان فیبر محلول موثر در کاهش چربی و قند خون است. محتوای چربی عناب بسیار کم است. نسبت اسید های چرب اشباع نشده به کل چربی در میوه عناب بالاست.

از خواص عناب

عناب حاوی ساپونین ها، جوجوبوزاید و اسیدهای تری ترپنوئیک است، عصاره ی آن جهت خواب آرام تر موثر بوده و علت آن به ترکیبات فعال و دارویی آن برمی‌گردد. مزه آن شیرین بوده و دارای خاصیت دارویی میباشد. کاربرد های آن در صنایع به صورت خشک شده و یا به صورت آب نبات های طعم دار، شربت شیرین میوه عناب، تهیه سرکه، کیک، عناب کنسرو شده، چای با طعم عناب میباشد. عناب ملین دارای لعاب بسیار است و جهت درمان سرماخوردگی موثر است، استفاده استفاده مغز میوه در زخم ها و بریدگی ها سبب سرعت بخشیدن به بهبود زخم ها، همچنین دندان ها را در برابر پوسیدگی مقاوم می‌سازد. عناب آرامش بخش و ضد بدخلقی است و شیب کاهش اضطراب میشود و تقویت کننده معده و سیستم گوارشی است. عناب خون را تصویه میکند و سموم را از بدن دفع می‌کند. سبب روشنی پوست شده و بروز مشکلات قلبی جلوگیری میکند. عناب ضد سرطان بوده و خاصیت آنتی اکسیدانی دارد که از این طریق با رادیکال های آزاد که برای سلامتی مضر می‌باشند مقابله می‌نماید.

 

در این رابطه بیشتر بخوانید : میزان باردهی نهال بادام

 

فاکتورهای اصلی و مهم در باردهی درختان عناب

صنعت گیاهان دارویی یکی از زمینه های سود بخش باغداری و کشاورزی است و سرمایه گذاران بسیاری مشتاق به فعالیت در این زمینه از جمله تولید گیاهان دارویی هستند و عناب یکی از میوه هایی که کشت آن روز به روز  در حال گسترش است و در صنعت گیاهان دارویی بسیار پرکاربرد است و کشت آن در هر منطقه می‌تواند زمینه ساز کارآفرینی در آن منطقه گردد از جمله می‌توان به صنایع تبدیلی، فرآوری، بسته بندی و فروش این میوه پر خاصیت و نیز تولید و فروش نهال آن در نهالستان های معتبر و برتر اشاره نمود. از این رو باردهی درخت عناب بسیار حائز اهمیت است و باغداران به دلیل اقبال زیاد میوه عناب در بین عموم مردم به دنبال راه های افزایش باردهی عناب خود هستند تا به سور بیشتری از قبل باغ عناب خود نائل شوند. بنابراین در این مقاله باردهی درخت عناب و عوامل موثر بر آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

باردهی در درختان عناب

یکی از فاکتورهای مهم هنگام خرید نهال عناب باید بسیار مورد توجه قرار بگیرد میزان باردهی آن است، چرا که هدف هر باغدار و سرمایه گذار کسب درآمد بیشتر از واحد سطحی کمتر و در زمانی کمتر است. در این زمینه باید گفت که درخت عناب از جمله درختان میوه ای محسوب می‌شود که علاوه بر این که زود به باردهی می‌رسد باردهی چشم گیر و قابل ملاحظه ای نیز دارد، به طوری که میتوان گفت درخت عناب در اولین سال پس از پیوند باردهی خواهد داشت و با افزایش سن میزان باردهی خود رل در سنین بین ۱۵ تا ۲۰ سال دارا هستند و به طور متوسط از هر درخت ممکن است بین ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم عناب برداشت نمود. اما نباید فراموش کنیم عوامل متعددی در میزان باردهی یک درخت میوه از جمله عناب تاثیرگذار  هستند که برای دست یابی به حداکثر باردهی یک درخت باید آن ها را مورد توجه و دقت ویژه قرار دهید تا به هدف خود که افزایش باردهی و در نتیجه افزایش سوددهی است نائل شوید.

 

فاکتورهای موثر بر باردهی درخت عناب

پیش تر ذکر کردیم که فاکتورها و عوامل بسیاری در میزان باردهی درخت عناب موثر هستند که در این نوشتار برخی از مهم ترین آن ها را برخواهیم شمرد.

۱. نهال عناب: یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر میزان باردهی درخت عناب نهال آن است و در این خصوص عوامل زیادی دخیل هستند که به معرفی آن ها خواهیم پرداخت.

 

_ رقم نهال عناب: یکی از مهمترین عوامل رقم نهال عناب مورد استفاده شما است که بایستی رقمی از نهال عناب را انتخاب نمایید که دارای باردهی بیشتری نسبت به ارقام دیگر باشد و برای نیل به این هدف باید از نهالستان نهال خود را تهیه کنید که دارای تجربه کاری زیاد و علم به روز کشاورزی در زمینه تولید و فروش نهال باشد تا بتوانند شما را به بهترین نتیجه از احداث باغ عناب برسانند‌.

_ سلامت نهال: که این امر در میزان باردهی درخت عناب در سال های آینده بسیار موثر است و از این رو باید برای خرید نهال نهالستانی را انتخاب نمایید که نهال های آن ها دارای گواهی سلامت و شناسنامه دار باشند و همچنین توسط نهالستان ضمانت شوند‌.

_ سازگاری نهال با شرایط منطقه: عامل مهم و تاثیرگذار بعدی سازگاری نهال با منطقه شما و شرایط آب و هوایی محل احداث باغ است که باید نهالی را انتخاب کنید که قادر باشد در شرایط اقلیمی منطقه شما رشد کند و به حداکثر باردهی خود در منطقه شما برسد و بهتر است در این امر خطیر و تاثیرگذار از تجربیات یک کارشناس زبده و با تجربه کمک و راهنمایی کسب کنید و در این امر نهالستان های معتبر و معروف که به صورت آنلاین نیز فعالیت می‌کنند می‌توانند بهترین مشاورین شما باشند و در این راه مهم در کنار شما باشند.

_ مقاومت نهال به آفات و بیماری ها: یکی از عوامل که در میزان باردهی یک درخت بسیار تاثیرگذار است آفات و بیماری های شایع درخت عناب در منطقه است در این خصوص اگر رقمی از نهال عناب را انتخاب کنید که دارای مقاومت نسبی به آفات و بیماری های موجود در منطقه باشد میران باردهی افزایش چشم گیری خواهد داشت از سوی دیگر هزینه های باغداری در آینده نیز کاهش خواهد یافت.

۲. گرده افشانی: یکی از مهم ترین فاکتورهای تاثیرگذار در میزان باردهی یک درخت گرده افشانی است که اگر این عمل به درستی انجام نشود تاثیر بسیار چشمگیری در کاهش باردهی درخت خواهد گذاشت از این رو باید شرایط مناسب را برای گرده افشانی صحیح و به موقع درخت فراهم آورید تا درخت بتواند بیشتر گل های خود را بارور نموده و به میوه تبدیل کند و باردهی افزایش یابد. از جمله مواردی که در افزایش باردهی میتواند تاثیرگذار باشد عدم آبیاری بارانی در زمان گرده افشانی، عدم محلول پاشی درختان در زمان گلدهی و گرده افشانی، محیا نمودن شرایط مناسب برای فعالیت حشرات گرده افشان و دقت به رقم نهال که خود گرده افشان است یا دگر گرده افشان و کشت درخت گرده زا در مورد درختان دگر گروه افشانی اشاره نمود.

۳. آبیاری: از دیگر موارد تاثیرگذار در میزان باردهی درختان عناب آبیاری آن ها است که باید دقت کنید که آبیاری تنها رساندن آب به پای درخت نیست بلکه رعایت شیوه و اصول صحیح آبیاری، زمان منتسب آبیاری و همچنین رعایت نظم و دور آبیاری در میزان باردهی درختان عناب بسیار تاثیرگذار است. از این رو باید برای رعایت اصول صحیح آبیاری اطلاعات و علم کافی داشته باشید تا بتوانید از این امر در جهت افزایش باردهی درخت استفاده لازم را ببرید.

 

۴. تغذیه مناسب: از دیگر عوامل موثر بر باردهی درختان عناب تغذیه مناسب درخت است که این امر ممکن است با کوددهی انجام شود بنابراین برای تغذیه صحیح درختان عناب و افزایش باردهی باید نیازهای غذایی درخت عناب را در مراحل مختلف رشدی شناخت و براساس آن در زمان مناسب با استفاده از کودها و عناصر مناسب در جهت افزایش باردهی درخت عناب گام برداشت. بنابراین برای دستیابی به بهترین نتیجه از کوددهی درختان عناب بهتر است با مشورت گرفتن از کارشناسان و مهندسان کشاورزی و باغداری یک برنامه کوددهی اصولی برای باغ خود تنظیم نمایید و براساس آن عمل کنید تا به نتایج دلخواه دست یافته و یک باغ سود بخش داشته باشید.

۵. عوامل محیطی: از جمله عوامل محیطی که ممکن است بر میزان باردهی درختان عناب و سایر درختان میوه تاثیر بگذارند میتوان به وزش باد شدید، کاهش و یا افزایش ناگهانی دما اشاره نمود که میدانیم این عوامل خارج از کنترل کشاورز و باغداران است اما می‌توان برای جلوگیری از تاثیرات منفی آن ها اقداماتی انجام داد. از آنجا که وزش بادهای شدید به ویژه در زمان گلدهی یکی از عوامل کاهش باردهی است. یکی از مهم ترین اقدامات کشاورزان و باغداران برای کنترل بادهای شدید و کاهش خسارت آن ها استفاده از بادشکن است و برای این منظور می‌توانند از کشت درختانی همچون زبان گنجشک، افرا و چنار در اطراف باغ خود بهره مند شد. برای مقابله با اثرات کاهش ناگهانی دما به ویژه در مراحل رشدی حساس درختان عناب به ویژه سرمایه‌ای دیررس بهاره که در زمان گلدهی ممکن است خسارت زا باشد و باعث کاهش باردهی شوند در صورت امکان می‌بایست روی درختان را در شب پوشاند و یا از آتش زدن وسایل دود زا مانند لاستیک برای افزایش دنا و ایجاد حرارت در اطراف باغ بهره جست.

۶. کنترل آفات و بیماری ها: می‌دانیم وجود آفات و بیماری ها در باغ های میوه و همچنین در باغ های عناب جزو عوامل بسیار محتمل و حتمی می باشد و نمی‌ توان نقش آن ها را در کاهش میزان باردهی نادیده گرفت از این رو باید در جهت افزایش باردهی این عوامل و نقش آن ها در نظر داشت. به این منظور باید از آفات و بیماری های مهم درختان عناب در منطقه خود شناخت کافی داشته باشید تا بتوانید  به طور موثر و به موقع در جهت کنترل آن ها اقدام نمایید از این رو بهتر است از مهندسین گیاه پزشکی در ارتباط با مهم ترین آفات و بیماری های عناب که در منطقه شما شایع هستند و همچنین مرحله هایی که ممکن است به باغ حمله کنند و به باغ خسارت وارد کنند و نیز موثرترین روش کنترل آن ها و همچنین بهترین زمان کنترل آن ها اطلاعات لازم را کسب نمایید. با اقدام به موقع و روش موثر در جهت کنترل آن ها، میزان خسارت این عوامل را به حداقل ممکن برسانید و میران باردهی که ممکن است تحت تاثیر آن ها قرار بگیرند را افزایش دهید.

 

سوالات متداول

نام های دیگر درخت عناب چیست؟

خرمای قرمز، خرمای چینی، سنجد گرم نیز شناخته میشود.

خواص عناب چیست؟

عناب حاوی ساپونین ها، جوجوبوزاید و اسیدهای تری ترپنوئیک است، عصاره ی آن جهت خواب آرام تر موثر بوده و علت آن به ترکیبات فعال و دارویی آن برمی‌گردد.