آفات درختان میوه ی سردسیری
آفات درختان میوه ی سردسیری:
منظور درختان میوه ی سردسیری گونه های خانواده ی گلسرخیان (Rosaceae) است که در این مجموعه، گردو و فندوق، از خانواده های Betulaceae و Juglandaceae نیز به آن ها افزوده شده است. در خانواده ی گلسرخیان درختان میوه ای که از نظر اقتصادی از اولویت ویژه ای برخوردارند در دو گروه دانه دارها شامل سیب و گلابی و به، هسته دار ها شامل گیلاس و هلو و زردآلو و آلبالو و بادام و آلو و گوجه جای دارند. بیشترین و مهم ترین آفات درختان میوه ی سردسیری ایران را گروه حشرات تشکیل میدهند و بعد از آن با فاصله ی زیادی کنه ها را میتوان نام برد.
۱. کرم خراط و پروانه ی فری؛
_ شناسایی آفت:
حشره ی کامل دارای بال های سفید میباشد که در بال های روئی لکه های تیره ی فولادی دیده میشود. این لکه ها در بال های زیری کمرنگ بوده و تعداد آن ها کم تر است. شاخک در نر ها در نیمه ی اول پرورش و در نیمه ی دوم نخی است. در ماده ها شاخک تماما نخی میباشد. تخم تازه به رنگ سفید متمایل به زرد است که به تدریج ارغوانی کمرنگ شده و سپس زمینه ای خاکستری می یابد. لارو در پایان رشد خود به رنگ زرد روشن و بدن آن پوشیده از تعداد زیادی نقطه های تیره میباشد. لارو سن اول رنگی روشن با زمینه ی ارغوانی داشته و فاقد نقطه های سیاه است.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
منطقه ی فعالیت این آفت همه ی نقاطی را که در آن ها درختان میوه ی سردسیری کشت میشوند شامل میگردد. از نقطه ی نظر گیاهان میزبان تاکنون روی سیب، گلابی، به، به ندرت گیلاس، گردو، فندوق،افرا، بیدمشک، نارون و زبان گنجشک و تعداد زیادی از درختان جنگلی شمال کشور مشاهده شده است. لاروهای این حشره چوبخوار بوده و در تنه و شاخهی درخت ایجاد دالان های طولی در عمق چوب نموده و باعث ضعف شدید درختان میشود و در صورت شدت آلودگی، درخت میزبان را به راحتی می خشکاند. خسارت این حشره به ویژه در سیب کاری ها و گردو کاری های کشور شدید است. در حال حاضر مهم ترین حشره ی آفت درختان گردو در ایران محسوب میشود.
فعالیت این آفت به ویژه در باغ هایی بیشتر مشهود است که از مراقبت های لازم در آن ها خبری نیست.
_ زندگی آفت:
این آفت در نقاطی با شرایط فلات ایران یک نسل در ۱ تا ۲ سال دارد. پروانه هایی که یک نسل در یک سال دارند در دوره ی بعد یک نسل را در دو سال طی میکنند. زمستان گذرانی به صورت لاروهای در سنین مختلف در داخل دالان های لاروی ایجاد شده در تنه و شاخه ها میباشد. شفیعی در بهار و تابستان اتفاق می افتد. شفیره متحرک بوده و قبل از خارج شدن پروانه خود را به دهانه ی خروجی دالان لاروی رسانده به طوری که نیمی از آن از سوراخ خارج میگردد. بدین ترتیب پس از خروج پروانه، پوسته شفیرگی در دهانه ی دالان باقی میماند. شکم ماده از همان لحظه ی خروس از پوسته ی شفیرگی مملو از تخم است. جفت گیری و تخم ریزی ماده ها تقریبا بلافاصله پس از خروج آن ها صورت میگیرد. ماده ها تخم های خود را به طور دسته ای و اکثرا در دهانه ی دالان های قدیمی خود میگذراند. لاروهای سن اول پس از خروج از تخم پوشش نازکی ازتار دور مجموعه ی خود کشیده و تا مدتی که از دو روز تجاوز نخواهد کرد درون آن میمانند و پس از آن در جستوجوی محل مناسب برای نفوذ برآمده و روی شاخه ها و برگ ها پراکنده میشوند. لاروها پس از مدتی تغذیه از همان سوراخ ورودی خارج شده و به قسمت های پایین تر و شاخ های قطور تر منتقل میشوند. این جابهجایی در طول عمر لاروی چندین بار انجام شده و سرانجام به شاخه های بسیار قطور و تنه میرسند که در همان جا پس از تکمیل تغذیه شفیره شده و از همان سوراخ ورودی لارو خارج میشوند.
۲. لیسه ی سیب؛
_ شناسایی آفت:
بال های روئی این آفت سفید و دارای نقطه های سیاه میباشند که در تمام سطح بال پراکنده اند. تخم ها در تعداد معینی زیر پوشش پولک مانندی گذاشته میشوند. لارو این حشره به رنگ خاکستری روشن یا سفید مایل به زرد کمرنگ و پوشیده از خال های تیره است. شفیره به رنگ قهوه ای بوده و در انتهای بدن سه جفت خار ظریف دارد.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
این آفت سرمادوست بوده و در نتیجه حشره ی مخصوص ارتفاعات است. تنها گیاه میزبان این حشره سیب میباشد. لاروهای این آفت با تنیدن تار به دور شاخ و برگ درختان به تغذیه از برگ ها میپردازند. درختانی که به شدت مورد حمله واقع میشوند از دور حالت درختان سوخته را پیدا میکنند که تمام برگ ها خورده شده و قهوه ای هستند. میوه های این گونه درختان معمولا میریزند و آن هایی که روی درخت باقی میمانند کوچک و غیرقابل استفاده میشوند.
_ زندگی آفت:
لیسه ی سیب یک نسل در سال دارد. قسمت عمده ی سال از جمله زمستان را به صورت لاروهای سن یک زیر پولک تخم میگذارند. تخم ها روی شاخه های جوان یک ساله و به ندرت شاخه های همان سال و دو ساله ها گذاشته میشوند. خروج لاروها از زیر پولک مصادف با زمانی است که جوانه ها باز شده، برگ ها ظاهر گردیده ولی گل ها هنوز بسته هستند. در این مرحله لاروها به داخل پارانشیم برگ نفوذ کرده و بهصورت مینوز فعال هستند. پس از آن به طور گروهی دالان ها را ترک کرده و در شاخ و برگ درخت شروع به بافتن لانه ی اجتماعی میکنند. در این لانه ها تغذیه از برگ ها به شدت ادامه پیدا میکند. در این مرحله پارانشیم و اپیدرم فوقانی برگ خورده شده و اپیدرم تحتانی باقی میماند که رنگی قهوه ای روشن دارد. شفیرگی از دهه ی سوم اردیبهشت تا دهه ی دوم خرداد با ساختن پیله آغاز میگردد. پس از آن پروانه ها خارج شده که به همان شکل در زیر پولک تخم، از اوایل تابستان تا بهار سال بعد را میگذرانند.
در مورد نهال بیشتر بخوانید : روش های پیوند درخت شلیل
۳. لیسه ی درختان میوه ی هسته دار؛
_ شناسایی آفت:
این گونه شباهت زیادی به لیسه ی سیب دارد و شاید بهترین متمایز کننده ی این دو گونه از یک دیگر، گیاه میزبان آن ها باشد.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
این حشره نیز مانند لیسه ی سیب سرمادوست است و محل فعالیت آن نقاط مرتفع و سرد کشور است. از نقطه نظر گیاهان میزبان تاکنون روی آلو، گوجه، بادام، گیلاس، زردآلو دیده شده است. گهگاه روی آلبالو هم فعالیت میکند. لارو این حشره برگخواری میکند و میزان خسارت آن گهگاه بسیار شدید است به طوری که برگی باقی نمانده و سراسر درخت از طور بافته شده توسط لارو پوشیده میشود.
_ زندگی آفت:
یک نسل در سال داشته و زمستان را به صورت لاروهای سن اول زیر پولک های تخم سپری میسازد. خروج لاروهای سن اول از زیر پولک برای شروع فعالیت در بهار سال بعدی قدری زود تر از لیسه ی سیب میباشد و مصاف با زمانی است که جوانه های درخت میزبان در شرف باز شدن هستند. لاروها به طور دسته جمعی داخل جوانه های نیمه باز نفوذ میکنند. این لاروها برخلاف لیسه سیب در برگ های داخل جوانه ها ایجاد دالان نمیکنند بلکه تمام آن را مورد تغذیه قرار میدهند. این گونه جوانه جوانه را اگر از نزدیک بررسی کنیم تور نازکی در آن مشاهده خواهیم کرد که لاروها داخل آن پناه گرفته اند. پس از آن لاروها به برگ ها روی آورده و با ایجاد تور روی شاخه و برگ به تغذیه از برگ ها میپردازند. لاروهای سن دوم که در همان جوانه ها ظاهر میگردند از پارانشیم و اپیدرم فوقانی تغذیه میکنند درحالی که از این سن بعد لاروها تمام قسمت های برگ ها را خورده و تنها رگبرگ های اصلی را باقی میگذارند. از این جایی که این حشره برای شفیره شدن غیر از محل های تغذیه روی شاخ و برگ از شکاف های تنه درختان میزبان نیز به شدت استفاده میکند لذا در نقاطی که قابلیت این حشره شدید است، تمام تنه ی درخت مورد حمله در زمان شفیرگی زیر پوششی سراسری از تارهای نازک آن قرار میگیرد. زمان خروج پروانه ها مصادف با اواخر بهار تا اوایل تابستان بوده و پروانه ها پس از مدت کوتاهی شروع به تخم ریزی روی شاخه های یک ساله و دو ساله میکنند. از این تخم ها به فاصله ی کوتاهی که طول آن بستگی به ارتفاع منطقه دارد لاروهای سن اول خارج شده که به همان صورت تمام تابستان و پاییز و زمستان را زیر پولک و به حالت دیاپوز به سر میبرند.
۴. مینوز لکه گرد؛
_شناسایی آفت:
بال های رویی این پروانه به رنگ سربی بوده و در نیمه ی انتهایی آن نقوشی به رنگ نارنجی و سیاه دیده میشوند. روی سر پروانه برخلاف گونه های دیگر مینوز دسته ی مو دیده نمیشود. تخم به شکل پولک ضخیم نسبتا برآمده است که در وسط آن فرورفتگی بسیار خفیفی دیده میشود. لارو در ابتدا زرد روشن بوده و قبل از شفیره شدن به قهوه ای میگراید. رنگ شفیره نیز قهوه ای روشن است و داخل پیله ی سفیدرنگ دوکی شکل تشکیل میشود.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
مینوز لکه گرد در تمام نقاط میوه خیز کشور که درختان میوه ی سردسیری در آن ها در وسعتی قابل توجه کشت میشود کم و بیش فعالیت دارد. گیاهان میزبان این آفت تاکنون سیب، گلابی، به، گیلاس، آلبالو، گوجه، آلو ازگیل و تمشک شناسایی شده اند. خسارت آن در حالت طغیانی چنان است که هیچ نقطه ی سالمی روی هیچ برگی باقی نمیماند و درخت تن به خزان پیش رس میدهد و در چنین حالتی بعضی از درختان مجددا شکوفه برگ میدهند که سیل های حاصل از گل دوم معمولا کوچک و تا حدودی ترش مزه میشوند.
_ زندگی آفت:
این حشره در نقاط مختلف کشور ۲ تا ۵ نسل در سال دارد. زمستان را به صورت شفیره داخل پیله ی زیر پوستک های تنه و شاخه های قطور درختان و همچنین داخل شکاف های روی تنه و شاخه، در محل انشعاب شاخه ها، داخل علف ها، روی برگ های خشک ریخته شده درخت میزبان و داخل شکاف های موجود در خاک پای درختان به سر میبرد. در بهار جفتگیری پروانه ها تقریبا بلافاصله پس از خروج آن ها از پیله های شفیرگی آغاز و تخمریزی نیز با فاصله ی کوتاهی صورت میگیرد. تخم های اولیه بیشتر روی برگ های پاجوش ها گذاشته میشوند به طوری که خسارت این آفت در اول فصل روی پاجوش ها بیشتر از شاخ و برگ اصلی است. تخم ها به صورت انفرادی و در سطح زیرین برگ ها گذاشته میشوند. لاروها از محل اتصال تخم به برگ، اپیدرم تحتانی برگ را سوراخ کرده و داخل پارانشیم شده و خود را به زیر اپیدرم فوقانی برگ میرسانند. دالان های تغذیه گرد بوده و به شکل لکه های قهوه ای روشن و تیره به چشم میخورند. لاروها پس از رسیدن به نهایت رشد پوسته دالان خود را در سطح روئی برگ پاره کرده و در خارج از آن در جستوجوی محل مناسب برای شفیره شدن برمی آیند و در این زمان است که میتوان تعداد زیادی از آن ها را در حالتی آویزان از شاخ و برگ درختان دید.
۵. پروانه ی زنبور مانند؛
_ شناسایی آفت:
بال های این پروانه در کل بی رنگ پشت نما هستند. رنگ عمومی بدن هم آبی متمایل به سیاه، با جلای فلزی است. ویژگی های بارز مرفولوژیک این حشره یکی نارنجی بودن بند چهارم شکم و دیگری وجود دو لکه جانبی نارنجی رنگ در قسمت زیری سینه میباشد. در انتهای بدن پوشش مویی بدن ادامه یافته و به شکل دسته ی مویی طویل و مشخص درآمده است. تخم ها، رنگی روشن دارند. لارو زرد بوده و شفیره ها قهوه ای رنگ میباشند و داخل پیله ای متشکل از خرده های محل تغذیه که به وسیله ی تارهای مترشحه لارو به هم متصل شده اند، تشکیل میشوند.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
در همه ی مناطق میوه خیز کشور فعالیت دارند ولی در مناطق تهران، مرکزی و همدان فعالیتش چشمگیرتر است. از نقطه ی نظر گیاهان میزبان تاکنون روی گیلاس، آلو و زردآلو و به خصوص سیب و به دیده شده است. لاروهای این حشره دارای فعالیت تغذیه ای مخفی در عمق پوست و ناحیه ی کامبیوم تنه و گهگاه شاخه های قطور بوده و باعث ضعف شدید درختان میزبان میگردند.
_ زندگی آفت:
این آفت یک نسل در ۱ تا ۲ سال دارد. زمستان گذرانی این آفت در همه ی نقاط به صورت لاروهای سنین مختلف در محل تغذیه یعنی دالان های پیچ و خم دار لاروی در زیر و عمق پوست میباشد. لاروها به چوب آسیبی نمیرسانند بلکه تغذیه ی آن ها از پوست و کامبیوم است. پرواز پروانه ها و فعالیت های حیاتی آن ها شامل جفتگیری و تخمریزی در روز انجام میشود. ماده تخم های خود را در شکاف ها و زخم های روی پوست تنه و شاخه های قطور میگذارد. لاروها پس لز خروج از تخم مستقیما و از راه شکاف و یا زخمی که تخم در آن گذاشته شده است به داخل پوست نفوذ کرده و تغذیه را آغاز میکنند. تغذیه هم از بافت های درحال فساد و هم از بافت های تازه دیده شده است. در محل تغذیه لاروی قارچ ها رشد نموده و در فساد هر چه سریع تر بافت ها کمک مینمایند محل تغذیه، قهوه ای تیره تا سیاه میشود که اکثرا با فضولات حشره در می آمیزد.
۶. پروانه سرشاخه خوار هلو، آنارسیا؛
_ شناسایی آفت:
بال های رویی که شکلی تقریبا مستطیلی دارند، دارای زمینه ای تیره بوده و لکه های سیاه و بعضا شبیه لوزی آن ها را پوشانده اند. بال های زیری روشن ترند. یکی از ویژگی های این حشره پالپ های آن است که در جلوی سر به طور مشخصی ضخیم میشود و به طرف جلو امتداد دارد. تخم این پروانه در اوایل سفید بوده و سپس به رنگ زرد نارنجی در می آید. رنگ قرمز و نوارهای عرضی روشن، جلوه های خاص به لارو این آفت داده و تشخیص آن را در بین سایر آفات درختان میوه ی سردسیری آسان میسازد. شفیره ی این پروانه نیز قهوه ای رنگ است.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
این آفت در کل، نقاط مرتفع را به نقاط پست ترجیح میدهد. ولی در هر صورت در تمام نقاط مهم میوه خیز کشور که در آن ها زردآلو و هلو و بادام کشت میشوند، فعالیت دارد. از گیاهان میزبان این آفت تاکنون زردآلو، بادام، هلو، آلو، گوجه، زالزالک، ازگیل و خرمندی شناسایی شده اند. این آفت سه شکل متفاوت تغذیه ای دارد. یک شیوه ی خسارت آن، تغذیه از جوانه ها، غنچه های باز شده و شیوه ی دیگر تغذیه از شاخه ها و جوانه هاست و شیوه شیوه سوم خسارت آن تغذیه از میوه است. خسارت آفت در زمان میوه خواری چشمگیر و مهم تر است. خسارت این حشره در بادام کاری های آذربایجان و قیسی کاری های دماوند نسبتا شدید است.
_ زندگی آفت:
این آفت در نقاط کوهستانی مانند دماوند و سراسر نقاط،میوه خیز استان مرکزی و نقاط مشابه دارای دو نسل است. این حشره زمستان را به صورت لارو سن دو در داخل جوانه ها به سر میبرد. این لاروها در اواخر زمستان و یا اوایل بهار هنگامی که شرایط حرارتی مناسب شد از محل زمستانی خارج شده و فعالیت خود را آغاز مینمایند. در این زمان جوانه ها کاملا متورم هستند. این لاروها وارد غنچه ها شده و به تغذیه میپردازند. لاروها معمولا در اوایل ورود به غنچه ها فضولات خود را در دهانه ی سوراخ ورودی دفع میکنند و بدین ترتیب تشخیص آن ها آسان میشود. در پایان ریزش گلبرگ ها حمله به سرشاخه های جوان شروع میشود. لاروها سرشاخه های مذبور را که نرم و لطیف هستند معمولا از نزدیکی محل اتصال آخرین دمبرگ سوراخ کرده و به درون آن نفوذ میکنند.
تغذیه ی لارو در داخل سرشاخه از بالا به سمت پایین ادامه می یابد. هر لارو به طور متوسط چهار سرشاخه جوان را از بین میبرد. خسارت آفت به سرشاخه ها تا اوایل خرداد ادامه دارد. سپس سرشاخه ها را ترک کرده و میوه های نارس را مورد حمله قرار میدهند. میوه های آلوده ریزش میکنند. لاروها پس از رسیدن به رشد کامل در داخل میوه از آن ها خارج شده و در شکاف کلوخه های سطح خاک، برگ های پوسیده و لا به لای علف های هرز زیر درختان داخل پیله بسیار ظریف و ناقص شفیره میشوند. در شرایط آب و هوایی دماوند، حشرات کامل از اواخر خرداد ظاهر میگردند و روی میوه و یا سرشاخه های درحال رشد تخم میگذارند. خسارت لاروهای خارج شده از تخم در اصل متوجه میوه هاست. میوه های آلوده معمولا زودتر از میوه های سالم رسیدن و کم و بیش ریزش مینمایند. حشرات کامل نسل دوم از اواخر مرداد شروع به ظهور میکنند. این پروانه ها بعد از جفتگیری تخم های خود را روی سرشاخه و به ندرت روی برگ و دمبرگ میگذارند. لاروهای حاصله پس از یک روزهای کوتاه سرگردانی و یک نوبت تغییر جلد به صورت لارو سن دو به درون جوانه ها نفوذ کرده و پس از تغذیه از قسمت های داخلی آن ها با تنیدن تارهای ظریف و سفید رنگ در داخل جوانه ها تا بهار سال بعد زمستان گذرانی میکنند.
۷. رکورواریا؛
_ شناسایی آفت:
بال های روئی در رکورواریا در کل دارای ظاهری خاکستری بوده و یک خط روشن مورب در پایان یک سوم اول آن ها وجود دارد. تخم به رنگ زرد و سطح آن پوشیده از موهای کوتاه افراشته است. لاروهای سن اول به رنگ زرد بوده که به تدریج تغییر رنگ داده و قرمز جگری میشود. لاروها در مرحله ی پیش شفیرگی رنگ سبز فیروزه ای کثیف به خود میگیرند. رنگ شفیره نیز سبز تیره تا قهوه ای میباشد.
_ مناطق انتشار، شیوه و شدت خسارت:
این حشره نقاط مرتفع را به نقاط پست ترجیح میدهد. و تاکنون روی نهال سیب، گلابی، به، زردآلو، گیلاس، آلبالو، هلو، گوجه، بادام، ازگیل و زالزالک دیده شده است.
میزبان درجه اول آن از منطقه ای به منطقه ی دیگر تغییر میکند. درواقع گسترش و قدمت یک درخت میتواند آن را به میزبان درجه اول تبدیل نماید. این حشره دو نوع خسارت به بار می آورد. خسارت نوع اول مربوط به حمله ی لاروهای آن به جوانه ها، غنچه ها و برگ های جوان انتهایی است و خسارت نوع دوم حالت مینوزی آفت است که برگ ها در بر میگیرد. خسارت اقتصادی آفت مربوط به نوع اول آن است که در بعضی نقاط به ٪ روی سیب میرسد.
_ زندگی آفت:
این حشره یک نسل در سال دارد. زمستان گذرانی به صورت لاروهای سن دو داخل پیله های نازک و سفید سپری میشود. محل زمستان گذرانی زیر پوستک ها و داخل شکاف های موجود روی تنه و شاخه های درختان میزبان است. زمان خروج لاروهای زمستان گذران مصادف با اوایل فروردین و سرباز کردن جوانه ها تا شکفته شدن نوک جوانه ها است. لاروها با ایجاد سوراخ بسیار ریزی داخل جوانه ها شده و به تغذیه از اعضای مختلف آن یعنی گل و برگ میپردازند. خسارت این حشره در این زمان مهم تر از خسارت نوع دوم آن است که در برگ ها ایجاد دالان میکند. پس از خاتمه گل لاروها به برگ های جوان حمله کرده و آن ها را به وسیلهی تارهای نازک بهم میدوزند. این حشره پیش شفیرگی و شفیرگی را در هر گونه پناهگاه موجود روی شاخه ها و تنه و حتی در هر جای مناسب دیگری در سطح خاک پای درختان طی میکند. اولین پروانه ها اوایل تیرماه دیده میشوند. تخمریزی پروانه های ماده در برگ صورت میگیرد و اولین تغذیه لاروهای سن اول که مینوز هستند در دهه ی اول مرداد مشاهده میگردد.
دالان های لاروی روی برگ بسیار مشخص بوده و از دالان های سایر مینوزها متمایز است چون حالت نردبانی با عرض مشابه در سراسر مسیر دالان ها دارد. پس از یک دوره ی کوتاه در این حالت مبدل به لارو سن دو شده و زمستان گذرانی را آغاز میکنند.
در نهالستان [یشیل نهال] به ارائه بهترین و باکیفیتترین نهالها افتخار میکنیم. هدف ما کمک به شما در ایجاد باغها و مزارع سرسبز و پربار است. در مجموعه ما میتوانید انواع نهالهای میوه، درختان زینتی، و گیاهان مختلف را پیدا کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر، مشاهده محصولات متنوع، و دریافت مشاوره تخصصی، شما را دعوت میکنیم تا به صفحه اصلی نهالستان ما سر بزنید. در این صفحه میتوانید تمامی اطلاعات مورد نیاز برای خرید نهال گردو یا قیمت نهال شلیل و انگور و ... های باکیفیت را به دست آورید و با اطمینان کامل خرید کنید.
منتظر حضور شما هستیم تا تجربهای بینظیر از خرید نهال داشته باشید و به باغ یا مزرعه خود جان تازهای ببخشید.
منظور درختان میوه ی سردسیری گونه های خانواده ی گلسرخیان (Rosaceae) است که در این مجموعه، گردو و فندوق، از خانواده های Betulaceae و Juglandaceae نیز به آن ها افزوده شده است. در خانواده ی گلسرخیان درختان میوه ای که از نظر اقتصادی از اولویت ویژه ای برخوردارند در دو گروه دانه دارها شامل سیب و گلابی و به، هسته دار ها شامل گیلاس و هلو و زردآلو و آلبالو و بادام و آلو و گوجه جای دارند. بیشترین و مهم ترین آفات درختان میوه ی سردسیری ایران را گروه حشرات تشکیل میدهند و بعد از آن با فاصله ی زیادی کنه ها را میتوان نام برد.
