آبیاری درختان پسته
آشنایی با درختان پسته:
پسته از درختان مثمر و پرداخت به شمار میرود که میوه آن از جمله تنقلات پرطرفدار آجیل به شمار میرود. خواص بسیاری دارو و دارای میوه گران قیمتی است. به دلیل مرغوبیت بالایی که دارد بیشتر به کشور های همسایه و اروپایی صادر میشود که علاوه بر مصرف تازه از آن استفاده های دیگری هم میکنند که تراز تجاری بالایی دارد.
به صورت دو پایه رشد میکند و از رشد مطلوبی برخوردار است. درخت میوه دارای میوه دو پوستی است که یک پوست آن علفی و نرم است که به راحتی جدا میشود و یک پوست سفت و سخت دارد که بر خلاف بادام نیاز به شکستن ندارد چرا که پوسته آن به صورت خندان و شکسته شده هست که به راحتی باز میشود و شما میتوانید مغز پسته خام را باز و مصرف کنید و از خواص بی نظیر آن لذت ببرید که بسیار گوشتی و نرم است و طعم دلچسبی دارد که علاوه بر مصرف تازه برای تهیه ی آجیل، خلال پسته، شیرینی و... از آن استفاده میکنند. میوه پسته به صورت خوشه ای و منفرد بر روی شاخه های گیاه ظاهر میشود که باردهی فوق العاده بالایی دارد که از تراز تجاری بالایی برخوردار است چرا که میوه آن جنبه ی صادراتی دارد که بیشتر به کشور های اروپایی و همسایه صادر میشود. برگ های این گیاه از ۵ تا ۷ برگچه تشکیل میشود. دارای ریشه ای عمودی شکل است. تا عمق دو متری در خاک نفوذ میکند. گرده افشانی و تلقیح آن به وسیله باد انجام میشود. درختی مقاوم است نسبت به سرما و گرما. با هوای مرطوب سازگاری آنچنانی ندارد. این درخت پس از گذشت ۶ تا ۸ سال شروع به دادن محصول میکند. زمان برداشت این میوه اوخر تابستان و اوایل پاییز است
خواص پسته:
. نسبت به سایر تنقلات و آجیل ها کالری کم تری دارد و بدن کلسترول است.
. سرشار از ویتامین های مختلفی است.
. دارای مقادیر زیادی فیبر است که وجود فیبر در پسته به هضم بهتر غذا کمکم شایانی میکند.
. منبع پتاسیم و فسفر به شمار میرود.
. در تنظیم ضربان قلب موثر است.
. کاهش فشار خون را به دنبال دارد.
. در بهبود کم خونی موثر است و سرشار از آنتی اکسیدان است.
. در بهبود سرگیجه و خستگی موثر است.
. استرس را درمان میکند.
. عملکرد بهتر مغز را به دنبال دارد.
آبیاری:
آبیاری صحیح یکی از اقدامات اصلی باغات پسته است. نحوه این عملیات در هر فصل، هر نوع آب و هوا، نوع بافت و برای هر سنی از درخت میتواند متفاوت باشد. تنها در صورت انجام درست و میزان مناسب آبیاری میتوان به محصولی اقتصادی دست یافت، بنابراین این آموزش این مرحله از کشاورزی پسته بسیار حائز اهمیت است و نمیتوان به هیچ عنوان از آن گذشت.
قدیمی ترین روش آبیاری درختان و نهال پسته پسته ایران:
ایران سابقه طولانی در مهندسی آب دارد. آن ها از زمان های بسیار قدیم آب را از صحرا استخراج و انتقال میدادند. یکی از قدیمی ترین و پیشرفته ترین روش های آبیاری استخراج آب در جهان "قنات" نام دارد که توسط ایرانیان اختراع شده است. هنوز از هر در بسیاری از مناطق ایران تولیدکنندگان از قنات استفاده میکنند. برخی از این قنات ها حدود ۹۰ کیلومتر طول دارد.
درحالی که برخی از تولید کنندگان هنوز از آب قنات برای آبیاری باغ پسته استفاده میکنند، برخی دیگر از پمپ های برقی برای استخراج آب از یک چاه عمیق کمک میگیرند.
بهترین روش های آبیاری درختان پسته:
بر همه عموم واضح است که جهت آبیاری باغات باید از روشی استفاده کرد که علاوه بر عملکرد و تولید محصول، در مصرف آب صرفه جویی شود. همچنین از خسارت و شسته شدن خاک جلوگیری گردد.
به طور کلی دو روش آبیاری در ایران رایج است:
۱)آبیاری سنتی و قدیمی
۲) آبیاری مدرن یا تحت فشار
در این رابطه بیشتر بخوانید : آبیاری درختان انار
آبیاری سنتی:
_ آبیاری درختان پسته به روش غرقابی؛
در شرایط فعلی، ایران با چالش های جدی در زمینه کمبود آب مواجه است. این بحران تا حد زیادی ناشی از مصرف بی رویه و نادرست آب، هم از منابع آب سطحی و هم از طریق استخراج بیش از حد از چاه های عمیق و سایر زیرساخت های هیدرولیکی است.
خشکسالی های مکرر نیز این وضعیت را تشدید کرده اند.
با وجود این وضعیت همچنان شاهد استفاده از روش غرقابی برای آبیاری درختان پسته توس برخی کشاورزان و باغداران هستیم. آبیاری غرقابی شامل رها کردن آب در میان ردیف های درختان پسته در باغ است. این روش با پوشش دادن صد در صد منافذ خاک و جایگزینی هوای موجود در خاک با آب، منجر به بروز مشکلاتی مانند از بین رفتن تنفس ریشه ها و خفگی درختان میشود.
علاوه بر این، شستوشوی مواد غذایی از خاک از دیگر معایب این روش آبیاری میباشد.
با توجه به کمبود آب شرین و وضعیت نگران کننده منابع آب زیرزمینی، روش آبیاری غرقابی دیگر به عنوان یک روش مناسب برای آبیاری باغات پسته محسوب نمیشود. در این شرایط، استفاده از روش های آبیاری مدرن تر و کارآمد تر که مصرف آب ره بهینه میکنند، به شدت توصیه میشود تا هم از منابع آبی موجود محافظت شود و هم بهره وری کشاورزی افزایش یابد.
_آبیاری نواری (کرتی) درختان پسته؛
این روش آبیاری به زمینی نسبتا مسطح و بدون شیب ( شیب کمتر از ۱٪) و آبی با دبی زیاد نیاز دارد. طول و عرض این نوار ها به شیب، بافت خاک و مقدار آب وابسته است. راندمان این روش آبیاری بین ۴۰ تا ۸۰ درصد میباشد.
در صورتی که سیستم جمع آوری روان آب در انتهای نوارها موجود باشد، راندمان افزایش می یابد.
در این روش آبیاری درختان پسته خاک و مواد غذایی شسته شده و سبب سله بستن خاک میشود. در این روش زمین باید به صورتی مسطح شود که جریان آب در کرت ها با سرعت نباشد و مقدار فرسایش خاک کاهش یابد.
_ آبیاری شیاری (جوی و پشته ای) درختان پسته؛
در این روش آبیاری شیارهایی که محل جریان آب هستند را "جوی" و خاک بالا آمده در دو طرف جوی را " پشته" مینامند. شیار ها در شکل های مختلفی درست میشوند تا آب را به پایین شیب هدایت کنند.
شیارها بسیار طویل و کم عرض به کمک شیارساز ساخته میشوند. این روش معمولا در اراضی که شیب آن ها از یک درصد تجاوز نمیکند بکار برده میشود. در شیب هایی بیش از این مقدار، فرسایش خاک به وجود می آید که مشکل جدی خواهد بود.
مزایای آبیاری سنتی:
. بومی کشور ایران است.
. در صورت شور بودن آب یا خاک، روش غرقابی بهتر از سایر روش ها میتواند شستوشو شو را انجام دهد.
. این روش به ادوات و ابزارآلات خاصی نیاز ندارد.
. این روش نیازمند مهارت و تخصص خاصی نیست.
معایب آبیاری سنتی:
. میزان هدر رفت آب زیاد است.
. مواد غذایی را از خاک آبشویی میکند.
. در صورتی که مقدار آب در دسترس کم باشد، روش غرقابی مناسب نیست.
. همه گیاهان را نمیتوان با این روش آبیاری کرد.
. نیازمند تسطیح اولیه زمین میباشد.
آبیاری مدرن:
_ آبیاری تحت فشار درختان پسته؛
آبیاری قطره ای در درختان پسته یک روش موثر و کارآمد برای مدیریت آب است. این روش شامل توزیع آهسته و مداوم آب به صورت قطرات، جریان های باریک یا اسپری های ریز از طریق قطره چکان هایی است که که در طول خطوط انتقال آب قرار دارند. آبیاری قطره ای در چندین دسته بندی متفاوت قرار میگیرد، که هر کدام بر اساس نوع کاربرد و نیاز های خاص گیاهان طراحی شده اند.
در این سیستم آب از طریق یک شبکه لوله ها کم فشار به گونه ای توزیع میشود که یک الگوی آبیاری مشخص و متناسب با نیاز های درختان پسته را فراهم میکند. آب از قطره چکان ها خارج شده و به طور مستقیم بر روی خاک و در نزدیکی ریشه ها پخش میشود، که این امر به کاهش تبخیر و افزایش بهره وری آب کمک میکند.
یکی از مزایا برجسته سیستم های آبیاری قطره ای این است که امکان انجام آبیاری با دوره های کوتاه تر و حتی روزانه وجود دارد. این مزیت به ویژه در مناطقی که با محدودیت های آبی مواجه هستند بسیار ارزشمند است. همچنین این روش به کشاورزان امکان میدهد تا دقیق تر و کنترل شده تر آبیاری کنند که نتیجه آن افزایش کیفیت و کمیت محصول هست. به طور کلی آبیاری قطره ای یک راهکار پایدار و اقتصادی برای آبیاری درختان پسته است.
_ روش آبیاری فواره ای یا بابلر درختان پسته؛
این روش در حقیقت عین آبیاری سطحی محسوب میشود. آب به وسیله لوله های پلی اتیلن به پای درخت انتقال یافته و به وسیله یک فواره پلاستیکی (بابلر) آب به داخل کرت و حوضچه منتقل میشود.
دبی قطره چکان در این آبیاری از سرعت نفوذ نهایی خاک بیشتر است و ایجاد یک حوضچه برای نگهداری یا کنترل پخش آب ضروری میباشد؛ بنابراین بهتر است که زیر هر درخت تشتکی به قطر یک متر و حداکثر به قطر تاج درختان ایجاد و داخل آن آبیاری شود.
_ آبیاری درختان پسته با سیستم آبیاری ناحیه ای؛
روش آبیاری ناحیه ای یا نقطهای شامل آبیاری قطره ای روی زمین، آبیاری قطره ای زیرزمینی، آبیاری زیرزمینی با لوله های سفالین یا لوله های متخلخل، آبیاری بارانی و آبیاری میکرو یا میکروجت میباشد.
در این روش مقداری آب به صورت دائمی به حجم محدودی در خاک از درون لوله ای باریک یا وسایل مکانیکی دیگری که امیتر یا قطره چکان نام دارد، داده میشود. در این روش حجم خاک خیس شده در اطراف درختان از حجم خاک خیس شده توسط سایر روش ها کم تر است.
پیشنهاد شده است که درختان بارور و مسن ۴۰ تا ۶۰ درصد (بیشتر) حجم خاک را به عنوان سطح خیس شده نیاز دارند. این مقدار برای درختان جوان ۵ تا ۱۰ درصد میباشد.
در صورتی که نفوذپذیری خاک یا حرکت موئینه آب در خاک کم بوده و یا خوب نباشد، برای رسیدن به حجم خیس مورد نیاز لازم است تعداد خیس کننده یا محل خروج آب افزایش بیابد.
درختان بزرگ تر و مسن ممکن است در یک خاک لومی بهترین بیش از ۶ تا ۸ و درختان جوان به یک تا دو عدد قطره چکان نیاز داشته باشند.
_ آبیاری زیرسطحی درخت پسته؛
روش آبیاری زیرسطحی درواقع همان آبیاری قطره ای سطحی تکامل یافته است. در این سیستم آبیاری بسیاری از معایب و مشکلات آبیاری قطره ای سطحی وجود ندارد.
به عنوان مثال، طبق تحقیقات انجام شده، رطوبت خاک در آبیاری زیرسطحی ۳۰ درصد بیشتر از آبیاری سطحی است. برخی از مزایای دیگر این روش نسبت به آبیاری قطره ای سطحی عبارتند از:
. میزان صرفه جویی در آب بیش از ۵۰ درصد است.
. میزان تولید محصول پسته و شاخص رشد سالیانه، تقویت دو برابر روش سطحی است.
. مشکلات تبخیر آب وجود ندارد.
. در این روش نیازی به استخر، پمپاژ و قطره چکان نخواهد بود.
. ای به صورت یکنواخت برای ریشه ها توزیع خواهد شد.
مزایای آبیاری مدرن:
. این روش در خاک های صخره ای و شیب های تند قابل استفاده است.
. از آنجایی که سطح کمتری از خاک خیس میشود، عملیات زراعی و باغی آسان تر شده و رشد علف های کاهش می یابد.
. در روش آبیاری قطره ای میزان مصرف آب به حداقل میرسد و کارایی مصرف آب کاهش می یابد.
. کود و عناصر غذایی را میتوان در آب آبیاری تزریق کرد. در این صورت نیازی به نیروی کارگر و پخش کود نیست.
. به دلیل ب قرار شدن تعادل بین میزان تبخیر و تعرق، از هدر رفتن آب به صورت رواناب جلوگیری میشود.
معایب آبیاری مدرن:
. قطره چکان ها به دلیل خروجی بسیار ریزی که دارند، دچار گرفتگی توسط ذرات معدنی و آلی میشوند. در این صورت باید تصفیه ی شیمیایی انجام گردد.
. تجربه نشان داده است که خاک هایی با ذرات ریز و سنگین بافت برای آبیاری قطره ای مناسب نیستند. به همین جهت رواناب تولید میکنند؛ بنابراین این خاک های متوسط بافت برای این روش مساعد میباشند.
. این روش سبب تجمع موضعی نمک میشود.
. در صورتی که حوادث کنترل نشده ای سبب قطع جریان آب شود، گیاه به سرعت صدمه میبیند، زیرا توان ریشه ها برای جذب آب و مواد غذایی محدود شده است.
زمان مناسب آبیاری درختان پسته:
در بیشتر موارد، کشاورزان حداقل ۴ تا ۶ جلسه آبیاری را در طول دوره تولید در خاک های سبک و زهکشی شده ارائه میدهند.
الگوی آبیاری معمول شامل آبیاری درختان جوان در زمستان، بلافاصله پس از کاشت است. سپس ۸ بار در طول اولین فصل رشد تا پاییز میباشد. در سال های بعد، آبیاری هز بهار تا پاییز در طول ۴ تا ۸ جلسه آبیاری اعمال میشود. درباره زمان آبیاری، نکاتی وجود دارد که باید همیشه مراقب آن ها باشیم.
با توجه به تجربیات به دست آمده طی سال های متمادی، تولیدکنندگان کاملا میدانند که درختان پسته در هر فصل به مقدار متفاوتی از آب نیاز دارند.
آن ها همچنان میدانند که کیفیت و کمیت محصول به میزان مناسب تامین آب بستگی دارد. معمولا در فصل شکوفایی و اواسط تابستان، درختان به حداکثر مقدار آب نیاز دارند؛ بنابراین ما معمولا ۲۴ تا ۳۰ روز آبیاری را انجام میدهیم.
با این حال در زمستان درختان به آب کم تری نیاز دارند؛ بنابراین آبیاری هر ۴۵ روز کافی است. دو هفته قبل از زمان برداشت، آبیاری انجام نمیدهیم زیرا در این زمان میوه ها بیشتر در معرض خطر حشرات و آلودگی آفلاتوکسین هستند.
رطوبت بالا در زمان نزدیک به برداشت محصول احتمال وقوع آفلاتوکسین را افزایش میدهد، بنابراین آبیاری در این زمان از سال بسیار خطرناک است.
آبیاری درختان پسته در فصل رشد:
آبیاری درختان پسته در فصل رشد، به ویژه در محیط های کویری که آب به عنوان یک منبع حیاتی محسوب میشود، اهمیت بسزایی دارد. اگر چه درختان پسته نسبت به شرایط آب و هوایی گرم و خشک مقاومت خوبی نشان میدهند، ولی یک آبیاری مناسب و به موقع برای به دست آوردن محصول با کیفیت بسیار ضروری است.
در فصل رشد، به خصوص در تابستان که زمان پر شدن مغز های پسته است، دسترسی گیاه به آب حائز اهمیت میشود. در این دوره آبیاری منظم و کافی میتواند به افزایش عملکرد و کیفیت محصول کمک کند. تنش آبی، اگر چه گاهی میتواند به پدیده تحمل متناوب کمک کند، اما باید به دقت مدیریت شود.
کشاورزان باید از آبیاری بیش از حد درختان بالغ اجتناب کنند، زیرا این امر میتواند به رشد رویشی بیش از حد منجر شود که در نهایت میتواند تاثیر منفی بر روی عملکرد تولید میوه بگذارد. بنابراین، آبیاری متعادل و متناسب با نیاز های خاص درختان پسته در فصل رشد امری حیات است.
آبیاری درختان پسته در پاییز و زمستان:
پس از برداشت محصولات، درختان پسته به یک دور آبیاری در مهرماه نیاز دارند. این آبیاری به منظور جلوگیری گیری از وارد شدن تنش به درخت و بهبود جذب عناصر برای ایجاد جوانه های سال بعد، توصیه میشود.
همچنین با بررسی وضعیت خاک، در صورت شور بودن، نیاز به آبشویی وجود دارد که بهترین زمان این عملیات نیز فصل پاییز و زمستان خواهد بود. در فصل خواب درختان و زمستان نیز آبیاری به چند منظور انجام میشود.
حفظ رطوبت خاک و همچنین ایجاد یخ آب زمستانه از جمله این اهداف هستند.
علاوه بر آن یکی از بهترین زمان های آبیاری، بعد از کوددهی زمستانه به صورت چالکود خواهد بود. کشاورزان باید توجه داشته باشند که آب دهی درخت پسته در فصل پاییز و زمستان، به دلیل رطوبت بیشتری که وجود دارد با دور آبیاری بیشتری انجام میشود.
آبیاری نهال تازه کاشته شده:
آبیاری نهال پسته یکی از مراحل مهم رشد و توسعه این گیاه است. آبیاری باید بلافاصله پس از کاشت نهال آغاز شود تا اطمینان حاصل شود که ریشه های جوان به خوبی در خاک مستقر میشوند. در ادامه، تعیین دوره آبیاری باید با توجه به سن نهال و بافت خاک صورت گیرد.
نهال های جوان تر پسته که هنوز در مراحل اولیه رشد خود هستند، به دوره های آبیاری کوتاه تر نیاز دارند. اما به مرور زمان، همزمان با رشد نهال و توسعه سیستم ریشه ای آن، دوره های آبیاری باید طولانی تر شوند. این امر به دلیل توانایی ریشه های بزرگ تر در نفوذ به عمق بیشتر خاک و دسترسی به منابع آبی عمیق تر است.
علاوه بر این، بافت خاک نیز در تعیین دوره آبیاری نقش اساسی دارد. در خاک های سبک و شنی که آب سریع تر از دسترس ریشه خارج میشود، دوره های آبیاری باید کوتاه تر باشد. این در حالی است که در خاک های سنگین و رسی، میتوان فاصله های طولانی تری بین دوره های آبیاری داشت.
به طور کلی، برای نهال های یک تا سه ساله، آبیاری هر ۷ تا ۱۰ روز یک بار توصیه میشود، اما در فصل های سرد، این فاصله زمانی میتواند افزایش یابد تا از مشکلات ناشی از بیش آبیاری در دماهای پایین جلوگیری شود.
درختان پسته چه مقدار آب نیاز دارند:
میزان آب مورد نیاز برای درختان پسته تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. این عوامل شامل روش آبیاری، بافت خاک، شرایط آب و هوایی منطقه و سن درختان میشود.
به طور کلی برای نهال های پسته که در سنین ۴ تا ۵ سال قرار دارند و با روش غرقابی آبیاری میشوند، تقریبا ۴۰۰۰ متر مکعب آب در هکتار نیاز است ( در طول فصل رشد). این میزان در مقایسه با درختان بالغ که با همین روش آبیاری میشوند، تفاوت دارد. درختان بالغ در روش غرقابی به حدود ۷۰۰۰ تا ۷۵۰۰ متر مکعب آب در طول فصل رشد ( از ابتدای فروردین تا پایان آبان) در هکتار نیاز دارند.
در صورت استفاده از روش های آبیاری مدرن تر مانند آبیاری بابلر یا قطره ای، میزان مصرف آب کاهش می یابد. به عنوان مثال، در روش آبیاری بابلر حدود ۵۰۰۰ مترمکعب آب در هکتار در سال نیاز است. در حالی که در روش آبیاری قطره ای این مقدار به حدود ۴۰۰۰ مترمکعب در هکتار در سال کاهش می یابد.
این ارقام نشان دهنده ی تاکیید بر استفاده از روش های آبیاری کارآمد تر و صرفه جویی در مصرف آب در بخش کشاورزی است، به ویژه در مورد گیاهانی مانند پسته که در مناطق خشک و نیمه خشک کشت میشوند.
آبیاری درختان پسته با آب شور:
درختان پسته نیاز به آب شیرین دارند و در صورت تامین این آب، عملکرد بهتر و محصول دهی بیشتر و با کیفیت تری خواهند داشت. ازطرفی نیز تامین آب شیرین برای باغات پسته، به دلیل کمبود منابع آبی، کاری به مراتب دشوار است.
بنابراین نیاز است کشاورزان بدانند که برای کاشت پسته، درختان تا چه میزان حد تحمل شوری را دارند. حد مجاز شوری برای پسته ۸ دسی زیمنس بر متر میباشد. البته شوری تا ۱۲ دسی زیمنس نیز با رعایت برخی نکات، قابل تحمل برای درختان است.
شوری بیش از ۱۲ دسی زیمنس بر متر، باعت تنش های شوری شده و موجب خشکیدن نهال و درخت و خسارت به آن خواهد شد. جهت کاهش اثرات شوری آب و خاک، برخی،نکات از طرف کارشناسان میشود که در مقاله میزان شوری آب برای پسته مطرح شده اند.
آبیاری درختان پسته بعد از پیوند:
یک سری نکات وجود دارد که باید قبل و بعد از عملیات پیوند به آن ها توجه شود.
یکی از این نکات در ارتباط با آبیاری درختان پسته می باشد. توصیه اين است که آبیاری درختان را به مدت ۷ تا ۱۵ روز قبل از پیوند زدن و ۷ تا ۱۰ روز بعد از پیوند زدن انجام ندهید.
البته این میزان پیشنهادی است و میتواند در شرایط مختلف بسته به عوامل متعددی مانند ماندگاری رطوبت در زمین، نوع بافت خاک و آب و هوای منطقه متفاوت باشد.
در نهالستان [یشیل نهال] به ارائه بهترین و باکیفیتترین نهالها افتخار میکنیم. هدف ما کمک به شما در ایجاد باغها و مزارع سرسبز و پربار است. در مجموعه ما میتوانید انواع نهالهای میوه، درختان زینتی، و گیاهان مختلف را پیدا کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر، مشاهده محصولات متنوع، و دریافت مشاوره تخصصی، شما را دعوت میکنیم تا به صفحه اصلی نهالستان ما سر بزنید. در این صفحه میتوانید تمامی اطلاعات مورد نیاز برای خرید نهال پسته و انگور و ... های باکیفیت را به دست آورید و با اطمینان کامل خرید کنید.
منتظر حضور شما هستیم تا تجربهای بینظیر از خرید نهال داشته باشید و به باغ یا مزرعه خود جان تازهای ببخشید.
آبیاری صحیح یکی از اقدامات اصلی باغات پسته است. نحوه این عملیات در هر فصل، هر نوع آب و هوا، نوع بافت و برای هر سنی از درخت میتواند متفاوت باشد. تنها در صورت انجام درست و میزان مناسب آبیاری میتوان به محصولی اقتصادی دست یافت، بنابراین این آموزش این مرحله از کشاورزی پسته بسیار حائز اهمیت است و نمیتوان به هیچ عنوان از آن گذشت.
