نحوه افزایش رشد نهال انگور
نحوه افزایش رشد نهال انگور
پرورش درخت انگور و احداث تاکستان از جمله فعالیت های مهم در حوزه کشاورزی است که در صورت رعایت اصول کاشت و نگهداری، می‌تواند بازده اقتصادی مناسبی داشته باشد. با این حال، برای دستیابی به یک تاکستان پربار و سالم، باید از همان ابتدای کاشت به رشد نهال انگور توجه ویژه ای داشت. نهال هایی که در سال های نخست زندگی به خوبی رشد میکنند، معمولا فرصت بیشتری برای تشکیل ریشه های قوی، توسعه شاخه ها و ایجاد ساختار مناسب برای باردهی در سال های آینده خواهند داشت.
افزایش رشد نهال انگور تنها به آبیاری بیشتر یا استفاده از کودهای تقویتی محدود نمی‌شود. عوامل مختلفی مانند کیفیت نهال، انتخاب زمین مناسب، میزان نور خورشید، وضعیت خاک، روش آبیاری، تغذیه اصولی، هرس صحیح و کنترل آفات و بیماری ها بر رشد این گیاه تاثیر می‌گذارند.
در صورتی که هر کدام از این عوامل به درستی مدیریت نشوند، ممکن است نهال با مشکلاتی مانند رشد کم، زرد شدن برگ ها، ضعیف شدن شاخه ها یا کاهش مقاومت در برابر شرایط نامساعد محیطی مواجه شود.
از طرف دیگر، باید توجه داشت که رشد سریع همیشه به معنای رشد مطلوب نیست. گاهی استفاده بیش از حد از کودهای نیتروژنی باعث تولید شاخه های بلند و نرم می‌شود، اما این شاخه ها استحکام کافی ندارند و ممکن است در برابر سرما، باد یا برخی بیماری ها آسیب پذیر باشند. بنابراین، هدف اصلی باید ایجاد رشد متعادل، توسعه ریشه های سالم و تشکیل شاخه های قوی باشد.
در این مقاله مهم ترین روش های افزایش رشد نهال انگور را بررسی می‌کنیم.
۱. انتخاب نهال انگور سالم و با کیفیت
یکی از نخستین عوامل موثر بر رشد نهال انگور، انتخاب نهالی سالم و متناسب با شرایط منطقه است. حتی اگر تمام مراحل کاشت و نگهداری به درستی انجام شوند، استفاده از نهال ضعیف، بیمار یا ناسازگار با اقلیم منطقه می‌تواند رشد تاکستان را با مشکل مواجه کند.
هنگام خرید نهال انگور باید به سلامت ریشه ها، وضعیت تنه، کیفیت شاخه ها و نداشتن نشانه های آلودگی توجه کرد. ریشه های سالم معمولا باید استحکام مناسبی داشته باشند و نشانه هایی از پوسیدگی یا خشکیدگی در آن ها دیده نشود.
همچنین، تنه نهال نباید دارای زخم های عمیق، ترک های غیرعادی یا علائم واضح بیماری باشد.
در مورد نهال گیلاس نیز بخوانید : نحوه افزایش رشد نهال گیلاس
بهتر است نهال از مراکز معتبر و تولیدکنندگان شناخته شده تهیه شود تا از سلامت گیاه و هویت رقم آن اطمینان بیشتری داشته باشید. انتخاب رقم مناسب نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هر رقم انگور از نظر قدرت رشد، نیاز آبی، مقاومت به سرما، تحمل گرما و سازگاری با انواع خاک تفاوت هایی دارد.
برای مثال، رقمی که در یک منطقه معتدل رشد خوبی دارد، ممکن است در منطقه ای با تابستان های بسیار گرم یا زمستان های سرد عملکرد مناسبی نداشته باشد. به همین دلیل، پیش از خرید نهال باید شرایط اقلیمی منطقه، نوع خاک و هدف از احداث تاکستان بررسی شود.
نهال سالم و سازگار با محیط، پایه اصلی رشد مطلوب تاکستان است. با این حال، حتی بهترین نهال نیز برای رشد مناسب به آبیاری، تغذیه و مراقبت اصولی نیاز دارد.
۲. کوددهی مناسب برای افزایش رشد نهال انگور
برای این که بدانیم چگونه درخت انگور را پربار کنیم، باید بدانید در چه زمانی باید درخت را تغذیه کنیم. از آنجایی که انگور ریشه هایی قوی و رونده دارد، نیاز کمی به تغذیه ی کمکی خواهد داشت. اگر قبل از این که درخت انگور را بکارید خاک را به درستی تقویت کرده باشید درخت مو تا دو سال بعد از کاشت نیازی به کوددهی نخواهد داشت.
یکی از نمونه های عالی کود افزایش باردهی انگور،کود ( ۱۰_۱۰_۱۰) NPK است. این کود از ترکیب نیتروژن، فسفر و پتاسیم تهیه می‌شود. برای استفاده از این کود به میزان گفته شده روی بسته بندی کود NPK آن را آب ترکیب کرده و در سال دوم در فاصله یک متری از اطراف ساقه اصلی روی خاک بریزید. در سال بعدی در فاصله ۲.۵ متری از ساقه های مهم کوددهی کنید. در سال سوم یک لایه کمپوست تنها چیزی است که درخت انگور شما احتیاج خواهد داشت.
به خاطر داشته باشید که کوددهی اصولی زمان خاص خود را دارد. مناسب ترین زمان کوددهی در فصل بهار و دقیقا زمانی است که جوانه ها ظاهر میشوند. اگر کوددهی را در این زمان به تعویق بیندازید، ممکن است درخت رشد طولی و ساقه ای بالایی داشته باشد که این عامل آسیب پذیری درخت را در زمستان بالا می‌برد.
به خاطر داشته‌باشید که درخت انگور در حالت کلی تمایل به افزایش طول دارد پس در صورتی که فرصت را به دست آورد منابع به دست آورده را برای رشد طولی خود مورد استفاده قرار میدهد. یکی از کودهای که در صورت کاهش منابع آن در خاک منجر به رشد طولی درخت می‌شود روی است.
با داشتن بهترین کود برای رشد سریع انگور، نیز شما نیاز دارید تا زمان درست استفاده آن را بدانید. زمان استفاده از کود روی در بهار و درست ۷ روز قبل از ظاهر شدن شکوفه ها استفاده کنید. روی تهیه کود روی هر ۰.۰۵ کیلوگرم را با ۴ لیتر آب مخلوط کرده و روی شاخه ها و برگ های درخت مو اسپری کنید. علاوه بر آن اگر درخت را در زمان مناسب هرس کرده باشید ( اوایل زمستان)، می‌توانید از این محلول روی محل هرس نیز بمالید. البته بهتر است در زمان استفاده دستورالعمل استفاده از محلول روی را که روی بسته بندی نوشته بخوانید.
اگر بخواهیم یاد بگیریم که چگونه درخت انگور را پربار کنیم، باید به شرایط برگ و ساقه انگور توجه داشته باشید. به طور مثال اگر برگ درختان مو د تابستان زرد و سوخته به نظر میرسند به دلیل کمبود پتاسیم در خاک است. بهترین زمان استفاده از کود پتاسیم حد فاصل بهار تا اوایل تابستان است. دقیقا زمانی که درخت در حال تولید انگور نیز هست می‌توانید از کود پتاسیم استفاده کنید. اگر کمبود پتاسیم زمین به صورت جزئی است می‌توانید به میزان ۱.۵ کیلوگرم از کود پتاسیم استفاده کنید.
_ نقش نیتروژن در رشد نهال انگور: نیتروژن در ساخت پروتئین ها، تشکیل کلروفیل و رشد اندام های سبز گیاه نقش دارد. کمبود این عنصر می‌تواند باعث کاهش رشد شاخه ها و رنگ پریدگی برگ ها شود. اما مصرف بیش از حد نیتروژن ممکن است رشد رویشی را به طور نامتعادل افزایش دهد. در این شرایط، شاخه ها بیش از حد نرم میشوند، رسیدن بافت چوبی به تاخیر می افتد و حساسیت گیاه به برخی آفات و بیماری ها ممکن است افزایش یابد. بنابراین، مقدار و زمان مصرف کودهای نیتروژنی باید با توجه به سن نهال، قدرت رشد، وضعیت خاک و مرحله رشد تعیین شود.
_ نقش فسفر در توسعه ریشه ها: فسفر در انتقال انرژی و فرآیند های حیاتی گیاه نقش دارد. تامین کافی این عنصر برای رشد طبیعی ریشه ها اهمیت دارد، اما مصرف فسفر اضافی لزوما باعث ریشه زایی بیشتر نمی‌شود. در خاک هایی که فسفر کافی دارند، استفاده از کود فسفره بیشتر ممکن است ضرورتی نداشته باشد. آزمایش خاک می‌تواند در تعیین نیاز واقعی به این عنصر کمک کند.
_ نقش پتاسیم در سلامت گیاه: پتاسیم در تنظیم روابط آبی گیاه، فعالیت آنزیم ها و عملکرد طبیعی سلول ها نقش دارد. کمبود پتاسیم می‌تواند بر رشد و سلامت برگ ها تاثیر منفی بگذارد. با این حال، مصرف بیش از حد پتاسیم نیز ممکن است تعادل جذب برخی عناصر دیگر، به ویژه منیزیم، را مختل کند. به همین دلیل، کوددهی باید متعادل باشد.
آیا کود دامی برای رشد نهال انگور مفید است؟
کود دامی کاملا پوسیده می‌تواند به بهبود ساختار خاک، افزایش مواد آلی و حفظ رطوبت کمک کند. با این حال، کیفیت کود اهمیت زیادی دارد.
کود تازه ممکن است حاوی ترکیبات نامناسب، نمک های زیاد یا بذر علف های هرز باشد و در صورت تماس مستقیم با ریشه های جوان به آن ها آسیب برساند.
بهتر است کود دامی پوسیده پیش از کاشت و متناسب با شرایط خاک استفاده شود. در باغ های احداث شده نیز باید از مصرف بی رویه آن در اطراف تنه و ریشه نهال خودداری کرد.
۳. تنظیم اسیدیته خاک و بررسی شوری
اسیدیته خاک یا پی اچ بر قابیلت دسترسی بسیاری از عناصر غذایی تاثیر می‌گذارد. اگر پی اچ خاک از محدوده مناسب خارج شود، ممکن است بعضی عناصر به خوبی در دسترس ریشه قرار نگیرند.
برای مثال در برخی خاک های آهکی، جذب آهن کاهش پیدا می‌کند و برگ های جوان ممکن است زرد شوند، درحالی که رگبرگ ها سبز باقی می‌مانند. این وضعیت می‌تواند نشانه ای از کمبود آهن قابل جذب باشد.
البته هر نوع زردی برگ به معنای کمبود آهن نیست. آبیاری نامناسب، آسیب ریشه، بیماری ها و کمبود عناصر دیگر نیز ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند.
شوری خاک و آب آبیاری نیز یکی از عوامل محدود کننده رشد نهال انگور است. تجمع نمک ها در ناحیه ریشه می‌تواند جذب آب را دشوار کند و باعث کاهش رشد شود.
اگر احتمال شوری وجود دارد، بائو شوری خاک و آب اندازه گیری شود. سپس براساس نتایج، کیفیت آب، وضعیت زهکشی و شرایط زمین، راهکار مناسب انتخاب شود.
شست و شوی نمک ها تنها زمانی موثر است که آب مناسب و زهکشی کافی وجود داشته باشد. در زمین های دارای زهکشی ضعیف، افزودن آب بیشتر ممکن است مشکل را تشدید کند.
به طور کلی، لازم است بدانید که پی اچ مناسب خاک برای قیمت نهال انگور در بازه ۵.۵ تا ۷ مناسب خواهد بود. اگر خاک باغ یا باغچه شما بیش از حد اسیدی است، ( پی اچ آن کم تر از میزان گفته شده است) می‌توانید به آن سنگ آهک دولومیتی اضافه کنید و به درستی شخم بزنید که در همه جای زمین پخش شود. اگر خاک باغ یا باغچه بیش از حد قلیایی است ( پی اچ آن بیش از بازه گفته شده است) می‌توانید برای تنظیم آن طبق دستورالعمل گوگرد اضافه کنید و مجددا شخم بزنید.
اگر نتایج آزمایش خاک نشان داد که پی اچ آن برای کاست انگور مناسب است، اما خاک منیزیم کافی برای تامین نیاز درخت را ندارد. می‌توانید نمک اپسوم رهدبه ازای هر ۹.۵ متر مربع یک فنجان از این ماده را به زمین اضافه کنید. نمک اپسوم پی اچ خنثی دارد و شما خیالتان از افزودن به زمین راحت خواهد بود. علاوه بر آن هیچ ترکیب سمی در آن وجود ندارد و تهیه آن نیز راحت است. این روش هم یکی دیگر از روش هایی است که می‌تواند پاسخ سوال چگونه درخت انگور را پربار کنیم باشد.
همانطور که گفته شد درخت انگور در زمان کاشت نسبت به خاک خیلی مشکل پسند نیست و سریعا خود را با محل کاشته شده وفق میدهد. در حالت کلی خاکی برای درخت مو مناسب است که زهکشی خوبی داشته و غنی از مواد آلی باشد. درختان انگور در خاک هایی که دائما مرطوب هستند رشد خوبی ندارد و شاید حتی ریشه های آن پوسیده شود. آماده سازی خاک هم می‌تواند مانند یک کود مناسب برای درخت انگور عمل کند.
۴. استفاده از سیستم داربستی مناسب
همانطور که میدانید درخت انگور گیاهی رونده است و ساقه های آن مثل دیگر درختان مثمر ضخامت کافی برای بالا نگه داشتن ساقه ها و میوه ها را ندارد. اگر می‌خواهید بدانید چگونه درخت انگور را پربار کنیم، باید حتما به شرایط بالا نگه داشتن درخت با داربست به منظور آفتاب گرفتن آن توجه کنید. از آن جایی که شاخه های ریز و جوان انگور در زمستان بسیار آسیب پذیر است، شما می‌توانید با استفاده از داربست و میل به بالا رفتن درخت آن ها را به شکل مناسب پرورش دهید.
به خاطر داشته باشید اگر می‌خواهید باردهی درخت را افزایش دهید برای بستن شاخه ها به داربست هیچگاه انتهای ساقه را به داربست نبندید. این کار باعث می‌شود که رشد درخت متوقف شود. برای بستن آن به داربست باید حداقل ۳۰ سانتی متر از پایین ساقه بالا بیایید و آن قسمت از ساقه ره به داربست ببندید.
البته هنگامی که از داربست استفاده میکنید، هرس کردن درخت را در اولویت قرار دهید. اگر درخت شما به درستی هرس نشود ممکن است در سال آینده درخت ثمری برای شما نداشته باشد.
سوالات متداول
مهم‌ترین عوامل مؤثر بر افزایش رشد نهال انگور کدام‌اند؟
انتخاب نهال سالم و سازگار با اقلیم منطقه، آماده‌سازی خاک، آبیاری اصولی، تغذیه متعادل، تنظیم اسیدیته و شوری خاک، هرس صحیح و استفاده از داربست مناسب از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رشد نهال انگور هستند.
۲. بهترین زمان کوددهی نهال انگور چه موقع است؟
براساس مطالب مقاله، اوایل بهار و هم‌زمان با ظاهر شدن جوانه‌ها، زمان مناسبی برای کوددهی است. همچنین در صورت نیاز به تأمین روی، مصرف آن حدود ۷ روز پیش از ظاهر شدن شکوفه‌ها مطرح شده است. مقدار و روش مصرف کود باید با توجه به نیاز نهال و دستورالعمل محصول تعیین شود.
۳. آیا استفاده از کود دامی برای رشد نهال انگور مفید است؟
بله، کود دامی کاملاً پوسیده می‌تواند به افزایش مواد آلی، بهبود ساختار خاک و حفظ رطوبت کمک کند. با این حال، کود دامی تازه ممکن است به ریشه‌های جوان آسیب برساند؛ بنابراین بهتر است از کود پوسیده و باکیفیت، متناسب با شرایط خاک استفاده شود.
پرورش درخت انگور و احداث تاکستان از جمله فعالیت های مهم در حوزه کشاورزی است که در صورت رعایت اصول کاشت و نگهداری، می‌تواند بازده اقتصادی مناسبی داشته باشد. با این حال، برای دستیابی به یک تاکستان پربار و سالم، باید از همان ابتدای کاشت به رشد نهال انگور توجه ویژه ای داشت. نهال هایی که در سال های نخست زندگی به خوبی رشد میکنند، معمولا فرصت بیشتری برای تشکیل ریشه های قوی، توسعه شاخه ها و ایجاد ساختار مناسب برای باردهی در سال های آینده خواهند داشت.
نظرات ارزشمند شما به بهبود سایت کمک می‌کند