نحوه و زمان کاشت درختان زرشک

آشنایی با درخت زرشک:

درخت زرشک، یک گونه گیاهی فراوان در مناطق مختلف است که به دلیل ویژگی های منحصر به فرد و کاربرد های فراوان اهمیت بسیاری دارد. این درخت معمولا ارتفاع متوسطی دارد و پوشیده از برگ است.
برگ های درخت زرشک، حاوی ترکیبات فعال آنتی اکسیدانی بخصوص است‌. این ترکیبات به عنوان مواد مفید در پیشگیری از بسیاری از بیماری ها، از جمله بیماری های قلبی و سرطان شناخته میشود. بنابراین، مصرف محصولات مشتق از زرشک به عنوان یک منبع غنی از آنتی اکسیدان ها، توصیه شده و مورد توجه قرار گرفته است.
از نظر محیط زیستی نیز، درخت زرشک به عنوان یک گزینه بسیار مفید شناخته میشود. برخی از گونه های زرشک مقاوم به شرایط مختلف خاک و آب هستند، که این امکان را فراهم می‌کند که در کشاورزی پایدار به کار گرفته شوند. این درختان نقش مهمی در ترمیم خاک دارند و به عنوان یک بخش اساسی از حفظ تنوع زیستی به شمار می‌روند.
علاوه بر این، میوه ترش زرشک به دلیل خواص تغذیه ای و طعم منحصر به فرد خود، جایگاه خود را در آشپزی و صنایع غذایی باز کرده است. این میوه حاوی ویتامین c، فیبر و اسیدهای چرب ضروری می باشد که از نظر تغذیه ای بسیار ارزشمند است.

کاشت درختان زرشک:

کاشت زرشک اغلب در مناطق نیمه خشک و معتدل انجام میشود. مناسب ترین زمان جهت کاشتن نهال زرشک، اواسط فصل پاییز تا اسفندماه میتواند باشد. برخی از باغداران فصل بهار را برای کاشت این درخت انتخاب می‌کنند. عملی کردن این گزینه امکان پذیر است اما در فصل پاییز درختچه ها فرصت بیشتری برای رشد مناسب دارند.
برای کاشت این درختچه نیز همچون نهال های دیگر باید، زمین از خاک مناسب و حاصلخیزی برخوردار باشد. قبل از کاشت درخت زرشک، خاک زمین زراعی باید با کود های حیوانی و شیمیایی مخلوط شود. همچنین برای کاشت نهال زرشک بر روی خاک باید گودال هایی با عمق مناسب حفر شوند. توجه داشته باشید که این گودال ها نه چندان کم عمق و نه زیاد عمیق باشند.
ترکیب کودهای دامی و شیمیایی قبل و هنگام کاشت به منطقه و شرایط جغرافیایی بستگی دارد. مثلا در مناطق سرد باغداران شرایطی را فراهم می‌کنند تا از گیاه در برابر سرما محافظت شود.

روش های کاشت درختان زرشک:

۱)کاشت بذر:
در روش کاشت بذر در فضای آزاد، شما می‌توانید در پاییز اقدام به کاشت بذر زرشک کنید تا در تابستان نیاز سرمایی آن برطرف،شود. اما اگر می‌خواهید بذر را در خانه و یا نقاط معتدل بکارید برای رفع نیاز سرمایی، ابتدا باید آن را به مدت دو ماه در یخچال نگهداری کنید.
بعد از این مدت میتوانید بذر ها را در سینی های کاشت نهال زرشک قرار دهید و آن ها را آبیاری کنید تا نهال شروع به رشد کند. بعد از رشد نهال زرشک باید آن را پیوند بزنید و به زمین اصلی منتقل کنید.
اگر نهال ها را بدون پیوند به زمین انتقال دهید زرشک به دست آمده دارای هسته میباشد که اغلب نظر مصرفی فقط برای آبگیری و گاهی برای رب زرشک استفاده می‌شود و ارزش اقتصادی بالایی ندارد.

۲) کاشت قلمه:
کاشت درخت زرشک به روش قلمه، ابتدا باید با ابزار های مربوط به هرس مانند قیچی، قسمتی از شاخه درخت زرشک را به اندازه ۱۵ سانتی متر برش داده و سپس پایین آن را عاری از برگ و جوانه کنید و آن را به هورمون ریشه زایی آغشته کنید. ابن قلمه ها را در محیط کاملا استریل در گلدان قرار دهید.
بعد از چند هفته چک کنید که قلمه ها ریشه داده اند یا خیر؟ در صورت داشتن ریشه میتوانید آن ها را پیوند بزنید و بعد از طی مدت زمانی در شرایط مناسب به زمین اصلی منتقل کنید.

۳) کاشت نهال:
در روش کاشت نهال زرشک، شما باید نهال های زرشک آماده و پیوند شده را از مراکز معتبر تهیه و خریداری کنید. سپس نهال خود را که اصولا مناسب مناطق گرمسیر و معتدل است را در فصل کاشت در زمین خود بکارید. در خرید نهال زرشک حتما باید به ریشه آن توجه کنید. هر چه نهال ریشه بهتری داشته باشد برای کاشت درخت زرشک مناسب تر است.

۴) کاشت پاجوش زرشک:
در کاشت نهال زرشک میتوان از پاجوش های آن هم استفاده کرد زیرا این درختچه زیبا پاجوش های فراوانی نیز تولید میکند. همچنین توجه داشته باشید که پاجوش های بالاتر دو سال و پاجوش هایی که ریشه بهتری دارند برای کاشت درخت زرشک مناسب تر
هستند.

۵)تکثیر به روش خوابانیدن:
خوابانیدن، روشی دیگر برای کاشت نهال زرشک است. از شاخه های یک ساله جوان برای تکثیر استفاده میکنیم و در فصل پاییز آن ها را میخوابانیم که ممکن است یک یا چند فصل طول بکشد تا گیاه جدید ایجاد شود که با رشد نهال جدید، میتوان آن را از مادر جدا کرد.
برای کاشت نهال زرشک؛ معمولا گودالی به عمق ۵۰*۵۰ یا ۵۰*۴۰ میبایست حفر کرد‌. که در آن گودال از کود ازت و فسفر هم می‌توان استفاده کرد و با احتیاط از اینکه ریشه نهال آسیب نبیند، نهال را در گودال قرار داد و با خاک مناسب آن را پر کرد. رعایت ترکیبات خاک، فاصله کاشت و زمان کاشت از موارد بسیار مهم است.

زمان کاشت درختان زرشک:

بهترین فصل کاشت نهال های زرشک از آبان ماه تا آخر زمستان میباشد. به تدریج با گرم شدن هوا در اواخر اسفند در صورت کاشت نهال زرشک ممکن است به نتیجه مطلوبی نرسید. برای استفاده از روش کاشت پاجوش نهال زرشک، آبان و آذر بهترین زمان است.
زرشک آب و هوای گرمسیری و خشک را ترجیح میدهد و در هوای خشک تر میوه های آن مزه بهتری دارد. درخت زرشک برای گل دادن به دمای ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتی گراد نیاز دارد. پس می‌توان کشت زرشک را در سایر مناطق آب و هوایی نیز انجام داد، زیرا درخت زرشک گیاهی مقاوم است اما در آب و هوای مرطوب بازدهی نخواهد داشت.

فاصله کاشت نهال زرشک:

فاصله کاشت یکی از مواردی است که در میزان عملکرد درخت زرشک و دریافت نور و مواد مغذی از خاک تاثیرگذار است. به همین جهت، بهترین فاصله کاشت ۴ متر در ۵ متر است که کمک می‌کند تا شاخه ها و ریشه ها فضای کافی برای رشد داشته باشند و در هنگام رشد مانع از دریافت نور و مواد غذایی مورد نیاز نباشند. البته توصیه میگردد تا در کاشت نهال زرشک با روش دیمی، فاصله بیشتری رعایت شود.
در هنگام کاشت درخت زرشک، میتوان نهال ها را به شکل زیگزاگ کاشت و حتما در سال اول باید توجه ویژه ای به آبیاری داشت. باید به عمق گودال حفر شده در زمان کاشت توجه داشت و در گودال به همراه خا‌ک از کود استفاده نمود.
جلوگیری از آسیب دیده گی ریشه ها و همچنین طولانی مدت در معرض جریان هوا قرار گرفتن هنگام کاشت نیز از جمله موارد مهم است.

نکات مهم در پرورش درختچه های زرشک:

اصولا زرشک گونه ای مقاوم است که تحمل بالایی در خشکی و گرما و سرما دارد، البته این به این معنا نیست که توجهی به نیاز آبی گیاه نداشته باشیم‌. در سال اول آبیاری از اهمیت بالایی برخوردار است. آبیاری باید در زمان منظم بسته به خشکی هوا بین ۵ روز تا یک هفته انجام شود. نباید در هر بار آبیاری میزان آب خیلی زیاد باشد و در عین حال باید از سله بستن خاک جلوگیری کند.
در ابتدای رشد و کاشت نهال تا زمانی که به بار بنشیند و بالغ گردد، یعنی تا سال چهارم، توجه به آبیاری بسیار مهم است. حتی زمانی که نهال زرشک به بار می‌نشیند نیز عدم آبیاری به موقع و نامنظم باعث خشک شدن و کوچک ماندن دانه های زرشک میگردد و آبیاری منظم باعث مشود تا میوه زرشک درشت و گوشتی تر باشد.
رعایت کوددهی و هرس به موقع و توجه به آفاتی که ممکن است درختان را تهدید کند نیز از دیگر مواردی است که در پرورش درخت زرشک و در داشتن محصول مرغوب نقش دارد.

پرورش درخت زرشک در باغچه:

شما می‌توانید با خرید نهال زرشک، آن را در باغچه کاشته و پرورش دهید‌. همچنین می‌توانید در ابتدا آن را درون یک گلدان قرار داده و پس از رشد، گیاه را به خاک باغچه منتقل کنید. برای کاشت درخت زرشک همچون یک زمین زراعی باید گودال هایی به عمق ۵۰ سانتی متر درون خا‌ک ایجاد شوند.
پس از قرار دادن نهال درون خاک روی آن ترکیبی از کود حیوانی پوسیده و خاک باغچه بپوشانید. نور کافی آفتاب، جریان هوای مناسب و آبیاری منظم برای پرورش این درختچه در باغچه کافی خواهد بود.

آفات و بیماری های درختان زرشک:

_ زنبور سرشاخه خوار:
یکی از مهم ترین آفات این درختچه، زنبور سرشاخه خوار است که به شاخه های تازه آسیب وارد می‌کند.
شناسایی این آفت و از بین بردن آن در رشد درخت و کیفیت محصول نقش مهمی دارد.

_ شته:
یکی دیگر از رایج ترین انواع آفات این درختچه شته است. معمولا این آفت در سال های اولیه رشد نهال به گیاه زرشک آسیب می‌زند. کاهش فرآیند رشد، خشک شدن نهال و ضعیف شدن شاخه ها از مهمترین مواردی است که شته می‌تواند برای نهال ایجاد کند. استفاده از سموم گیاهی برای از بین بردن این نوع شته کاربرد دارد. همچنین اگر در زمین زراعی شما کفشدوزک وجود دارد، می‌توانید وظیفه کشتن شته را به این حشره کوچک بسپارید‌.

_ کرم برگ خوار:
از نام ابن آفت میتوان دریافت که کارکرد اصلی آن آسیب رساندن به برگ های درخت است. البته این آفت با خوردن محصول درخت زرشک نیز می‌توان به آن آسیب وارد کند.

_ پروانه تخم انگشتری:
یکی دیگر از آفاتی که از برگ تغذیه میکند، پروانه تخم انگشتری است‌. برای از بین بردن این آفت میتوانید از سموم حاوی فسفره یا هرس کردن شاخه ها استفاده کنید.

_ پروانه ابریشم باف:
یکی از بدترین آفات برگ خوار، پروانه ابریشم باف است. این آفت به شکلی شروع به خوردن و از بین بردن برگ ها میکند که در کوتاه ترین زمان ممکن ما شاهد لخت شدن شاخه های درختچه خواهیم بود.
بیماری های زنگ سیاه و زنگ زرد از مهمترین بیماری ها در رشد درخت زرشک هستند.

خاک و آب مناسب برای درختان زرشک:

خاک و آب و چگونگی آبیاری و استفاده از خاک مناسب که دارای ترکیبات لازم باشد، از مواردی است که در احداث مزارع کاشت نهال زرشک، بسیار مهم است. درختان زرشک معمولا در خاک های سبک رشد بهتری داشته و خاک های رسی_ شنی و لومی _شنی برای آن ها مناسب تر میباشد.
البته زرشک چون گیاهی مقاوم است در شرایط نه چندان مطلوب نیز رشد میکند، اما توجه به نوع خاک و آبیاری، باردهی و بازده و کیفیت محصول را افزایش می‌دهد.
میتوان در هنگام کاشت زرشک، با آزمایش ترکیبات موجود در خاک و جبران کمبود ترکیبات لازم با کوددهی و حفظ اسیدیته ۸ تا ۹ به رشد و باردهی بیشتری کمک کرد. زرشک در خاک های قلیایی رشد بهتری دارد و عملکرد خوبی بروز می‌دهد.
در سال های اولیه رشد هم آبیاری منظم و مورد نیاز گیاه به سلامت و تقویت نهال زرشک یاری رسانده و آن را آماده باردهی مطلوب مینماید. توصیه میگردد تا در ۴ سال اول کاشت نهال، هفته ای یک بار آبیاری و بعد از آن هر ۱۴ روز آبیاری انجام شود.

کوددهی درختان زرشک:

یکی از راه های تقویت درختان زرشک، استفاده از کود مناسب زمان کاشت است که با افزودن میزان دقیق و لازم کود های ازت، فسفات و پتاس بهدهمراه کودهای حیوانی پوسیده، میتوان خاک را غنی کرده و در زمان کاشت زرشک با شخم زمین این کودهای افزوده شده را در درون خاک جای داد.
در طول دوره رشد نیز می‌توان سالانه از ترکیب کود حیوانی پوسیده و این کود های شیمیایی، البته با درصدهاي مناسب و دقیق، نیاز درختان زرشک را تامین کرد. گفتنی است که در مزارع زرشک میتوان از کودهایی که از طریق برگ جذب می‌گردند نیز استفاده کرد که می‌بایست راهکار درست و دقیق آن را از کارشناسان جویا شد.

هرس درختان زرشک:

حذف شاخه های زائد یا احتمالا خشکیده از درختان به رشد و نمو و افزایش بازده و عملکرد آن ها کمک میکند. در صورت کاشت درخت زرشک، همین نتیجه با انجام هرس حاصل میگردد، البته به این شرط که هرس به روش صحیح و در زمان مناسب انجام شود. هرس مناسب علاوه بر تامین سلامت درختان، به میزان باردهی و همچنین حفظ شکل و کنترل ارتفاع نیز کمک می‌کند.
با توجه به طبیعت زرشک که هر شاخه ای که میوه می‌دهد، تنها یک بار به بار می‌نشیند، شاید بتوان سه نوع هرس را برای درختان زرشک در نظر گرفت؛

۱. نوع اول؛ حذف و بریدن شاخه های خشکیده و یا بیمار که بهتر است در اواخر پاییز تا اواخر زمستان انجام شود.
۲. نوع دوم؛ بریدن سرشاخه هایی که میوه دارند هنگام برداشتن محصول، چرا که این شاخه ها دیگر محصول نخواهند داد.
۳. نوع سوم؛ حذف و درآوردن پاجوش ها که تعداد زیاد آن ها می‌تواند مانع از رسیدن آب و مواد مغذی کافی به درخت اصلی شود.

روش های برداشت درختان زرشک:

۱. روش خوشه چینی (چیدن خوشه به وسیله دست):
در این روش خوشه های میوه به وسیله دست تک به تک چیده شده و بر روی پارچه پهن شده و در زیر درختچه یا به داخل سبدها یا جعبه های چوبی ریخته و به محل خشک شدن منتقل میگردد. این روش به دلیل وجود خار در کنار هر خوشه بسیار وقتگیر بوده و به کارگر ماهر نیاز دارد.

۲. روش ضربه ای ( برداشت به وسیله ضربه زدن به شاخه ها):
در باغ های بزرگ و درختچه هایی که ارتفاع آن ها زیاد است، برداشت با دست امکان پذیر نبوده و اقتصادی نیست. اذا با ضربه زدن با چوب بلند نسبتا نازکی به شاخه ها (ترکه زنی) یا بهره گیری از کلاکی برای لرزاندن شاخه ها، میوه ها بر روی پارچه های ضخیم پهن شده و در زیر درختچه ریخته و به محلی آفتابگیر بر روی زمین و یا پشت بام منازل برای خشک شدن، منتقل می‌گردند.

۳. شاخه بُر (بریدن شاخه های حامل خوشه های میوه):
در این روش شاخه های حامل میوه به وسیله قیچی باغبانی بریده و به مدت (حداقل ۴ ماه) جهت خشک شدن بر روی داربست های چوبی یا فلزی در محل های سرپوشیده یا مسقف، مانند انبارهای روستایی و حتی فضاهای باز سرپوشیده (سوله های باز) زیر سایه در مسیر جریان هوا قرار میگیرند. نهایتا با تکان دادن شاخه، زرشک خشک مرغوبی، با نام زرشک پفکی به دست می آید که قیمت بالاتری را در بازار به خود اختصاص می‌دهد.

انواع نهال های زرشک بومی و وارداتی:

زرشک و نهال زرشک دارای ارقام متفاوتی است که ار ی‌ گرچه به هم شبیه هستند، اما تفاوت هایی نیز دارند.
در پایین چند گونه از این نهال هارا شرح میدهیم:????

۱.نهال زرشک بی دانه سیاه:
این رقم از انواع پرفروش به حساب می آید و باردهی خوبی دارد و بومی اروپا است. از ارقام پربازده و پرسود است که در ایران طرفداران زیادی دارد. دانه های سیاه رنگ دارد و بی دانه است. طعم ترش و خاصیت دارویی داشته و در مناطق نیمه خشک و کم‌ آب رشد خوبی دارد.

۲. نهال زرشک پفکی:
این رقم از ارقام بسیار پرفروش است که در مناطق نیمه خشک و کم‌ آب و همچنین در مناطق معتدل رشد می‌کند. در صورت کاشت نهال زرشک پفکی، رقمی بسیار پربازده است که بازار بسیار خوبی دارد. زودبازده است و در بسیاری از مناطق کشور رشد خوبی داشته، نیاز به نور زیاد دارد و از جهت کم‌ آبی نیز مقاوم است.

۳. نهال زرشک داروینی:
این نهال راست قامت بوده و مناسب کاشت در مناطقی است که خاک رطوبت بیشتری دارد. این رقم اصلاح نژاد شده هست و تقریبا سایه پسند است و نهال آن قیمت متوسط دارد.

۴. نهال زرشک بی دانه قائنات:
این نوع زرشک نیز پرسود و پربازده است. میوه آن سیاه رنگ و ترش است و مصرف غذایی دارد. نیاز به نور زیاد داشته و مناسب کاشت نهال زرشک در مناطق کم‌آب است. این رقم بازار خوبی دارد و مناسب آبگیری است.

۵. نهال زرشک دنسی فلورا:
این نهال در ایران قابلیت کاشت داشته و باردهی نسبتا خوبی دارد؛ زودبازده است و صرفه اقتصادی دارد.

در نهالستان [یشیل نهال] به ارائه بهترین و باکیفیت‌ترین نهال‌ها افتخار می‌کنیم. هدف ما کمک به شما در ایجاد باغ‌ها و مزارع سرسبز و پربار است. در مجموعه ما می‌توانید انواع نهال‌های میوه، درختان زینتی، و گیاهان مختلف را پیدا کنید.

برای کسب اطلاعات بیشتر، مشاهده محصولات متنوع، و دریافت مشاوره تخصصی، شما را دعوت می‌کنیم تا به صفحه اصلی نهالستان ما سر بزنید. در این صفحه می‌توانید تمامی اطلاعات مورد نیاز برای خرید نهال زرشک  و انگور و ... های باکیفیت را به دست آورید و با اطمینان کامل خرید کنید.

منتظر حضور شما هستیم تا تجربه‌ای بی‌نظیر از خرید نهال داشته باشید و به باغ یا مزرعه خود جان تازه‌ای ببخشید.