بررسی میزان باردهی نهال سنجد 

درخت سنجد بومی آسیای غربی بوده و پراکنش آن از اروپا تا هیمالیا میباشد‌. در ایران خودمان نیز در مناطق استپی کشور به صورت خودرو رویش یافته است. خواص این گیاه گلدار از رده دوپله ای ها آنقدر زیاد است که در صنایع مختلفی همچون صنایع غذایی، دارویی، عطرسازی، چوب، بهداشتی استفاده می‌شود.

سنجد یا غبیده ی بادام یا چوب دانه به شکل درختچه یا درختی کوچک و خزان پذیر و یا همیشه سبز به ارتفاع ۵ تا ۷ متر است‌. خانواده سنجد حدود ۴۵ گونه دارد. ساقه ها و جوانه های آن به رنگ خاکستری است. 
برگ های درخت سنجد به صورت کاملا کشیده و بدون دندانه بوده و قسمت زیرین آن خاکستری رنگ و سطح روئی آن سبز تیره است. شاخه ها غالبا خاردار بوده و گاها به علت تعدد در تنه، گیاه به‌صورت درختچه به نظر می آید. سنجد به خشکی خاک و وزش بادهای شدید مقاوم است. لذا برای کنترل باد و کولاک زمستانه و حرکت شن های روان به فراوانی استفاده می‌شود.

از خواص آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد

 اثرات ضدالتهابی و ضد درد: مهم ترین کاربرد پزشکی این میوه تاثیر ضد درد آن است. برای نرمی استخوان و پوکی استخوان بسیار مفید است‌. فلاونوئیدهای موجود در سنجد نقش اصلی این درمان را برعهده دارند.
 سنگ کلیه: سنجد یک دیورتیک طبیعی است. بادپاکسازس و سم زدایی به درمان سنگ کلیه کمک می‌کند.
ضد باکتریایی: عصاره موجود در  سنجد تاثیر آنتی بیوتیکی داشته و از رشد باکتری ها جلوگیری میکند.
ضد تومور: مصرف آن از بروز تومور در بدن جلوگیری کرده و همینطور برای کنترل دیابت و به درمان آرتریت و بیماری های پوستی مثل پسوریازیس کمک می‌کند.
درمان زخم: عصاره ی سنجد در داروهای قارچی به یک بهبود دهنده ی زخم معروف است. عصاره آن در بسته شدن سریع محل زخم به خوبی تاثیر می‌گذارد.
 آرامش عضلانی: عصاره ی آن مانند داروی دیازپام عمل می‌کند و موجب آرامش بدن است.
جوان سازی پوست صورت: ویتامین c و آنتی اکسیدان های موجود در سنجد موجب افزایش کلاژن شده و چین و چروک پوست را رفع می‌کند.
لاغری و کاهش وزن:دارای فیبر بسیار بوده و اشتها را کم میکند.

درخت سنجد یکی از درختان مقاوم و ارزشمند مناطق خشک و نیمه خشک است به دلیل سازگاری مناسب با شرایط محیطی، مقاومت نسبتا خوب در برابر کم آبی و توانایی رشد در بسیاری از خاک ها، مورد توجه باغداران قرار گرفته است. میوه سنجد علاوه بر مصرف خوراکی، در برخی فرآورده های غذایی و سنتی نیز استفاده می‌شود و همین موضوع باعث شده است که کاشت نهال سنجد در باغ ها و زمین های کشاورزی مورد استقبال قرار بگیرد.
یکی از مهم ترین پرسش هایی که معمولا پیش از احداث باغ سنجد مطرح می‌شود، میزان باردهی نهال سنجد است. 

 

طبیعتا هر باغدار می‌خواهد بداند یک نهال سنجد از چه سنی شروع به تولید محصول میکند، در سال های مختلف چه مقدار میوه میدهد و در شرایط مناسب حداکثر میزان محصول آن چقدر خواهد بود.
با این حال میزان باردهی سنجد یک عدد ثابت و قطعی نیست. سن، رقم و ژنتیک نهال، روش تکثیر، شرایط آب و هوایی، کیفیت خاک، میزان آبیاری، تغذیه، هرس، گرده افشانی و حتی نحوه مدیریت باغ می‌توانند مقدار محصول نهایی را تغییر  دهند. بنابراین هنگام بررسی میزان باردهی، باید مجموعه ای از عوامل را در نظر گرفت.

 

در مورد باردهی نهال ازگیل نیز بخوانید : بررسی میزان باردهی نهال ازگیل

 

شروع باردهی نهال سنجد

نهال سنجد معمولا در سال های ابتدایی پس از کاشت بیشتر انرژی خود را صرف توسعه ریشه، افزایش حجم تاج و سازگاری با محیط جدید می‌کند. به همین دلیل نباید انتظار داشت نهال جوان بلافاصله پس از کاشت، محصول قابل توجهی تولید کند.
زمان ورود‌ درخت به مرحله باردهی به نوع نهال و شرایط رشد آن بستگی دارد‌. نهال های سالم و قوی که از منبع معتبر تهیه شده اند و در زمان مناسب در زمین کاشته می‌شوند، معمولا زودتر از نهال های ضعیف وارد مرحله باردهی میشوند.

در بسیاری از شرایط، سنجد می‌تواند از حدود سال های سوم تا پنجم نشانه های باردهی را نشان دهد؛ البته مقدار محصول در این سال ها معمولا محدود است. با افزایش سن درخت و توسعه تاج، تعداد گل ها و میوه ها نیز افزایش پیدا می‌کند و درخت به تدریج به باردهی اقتصادی نزدیک می‌شود.
بنابراین اگر هدف از احداث باغ، تولید تجاری سنجد است، نباید تنها به محصول سال های اول توجه کرد. مدیریت صحیح درخت در سال های ابتدایی، زمینه را برای رسیدن باردهی بالاتر در سال های بعد فراهم می‌کند. 

 

میزان باردهی سنجد در سال های مختلف

مقدار محصول یک درخت سنجد به عوامل متعددی بستگی دارد و به همین دلیل ارائه یک عدد ثابت برای تمام باغ ها صحیح نیست. با این حال میتوان برای درک بهتر، روند تقریبی باردهی را بررسی کرد. 
در سال های ابتدایی، ممکن است درخت تنها مقدار کمی میوه تولید کند. در این مرحله هدف اصلی، ایجاد یک ساختار مناسب برای درخت و توسعه سیستم ریشه ای است.
در حدود سال چهارم تا ششم، اگر شرایط رشد مناسب باشد، میزان گلدهی و تشکیل میوه افرایش پیدا میکند‌. 
درخت در این دوره از حالت یک نهال جوان خارج شده و به تدریج وارد مرحله تولید جدی تر میشود.
از حدود سال های ششم به بعد، درختان سالم می‌توانند محصول قابل توجهی تولید کنند. درخت سنجد بالغ و سالم در شرایط مناسب ممکن است ده ها کیلو گرم میوه در سال تولید کند و درختان بسیار قوی و مناسب، در شرایط مطلوب، میتوانند به مقادیر بالاتری نیز برسند.

در نتیجه بهتر است به جای تمرکز روی یک عدد مشخص، میزان باردهی را به صورت یک بازه و با توجه به شرایط باغ بررسی کنیم.

 

عوامل موثر بر میزان باردهی سنجد 

باردهی سنجد حاصل تعامل چندین عامل است. حتی اگر دو نهال از یک رقم در دو باغ مختلف کاشته شوند، ممکن است مقدار محصول آن ها یکسان نباشد‌. مهم ترین عوامل موثر عبارتند از:

۱‌. ژنتیک و رقم نهال: یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده میزان محصول، ویژگی های ژنتیکی درخت است‌‌. همه نهال های سنجد از نظر رشد، اندازه میوه، تعداد میوه، زمان رسیدن و میزان باردهی دقیقا یکسان نیستند.
برخی درختان به دلیل ویژگی های ژنتیکی، رشد قوی تر و تولید بیشتری دارند، درحالی که برخی دیگر ممکن است میوه های کمتر اما ویژگی های دیگری مانند اندازه یا کیفیت متفاوت داشته باشند.
به همین دلیل، انتخاب نهال سالم و مناسب از اهمیت زیادی برخوردار است. خرید نهال از مراکز معتبر باعث می‌شود باغدار اطلاعات دقیق تری درباره ویژگی های نهال داشته باشد.

۲. سن درخت: سن یکی از عوامل بسیار مهم در میزان باردهی است‌. یک نهال جوان نمی‌تواند از نظر مقدار محصول با یک درخت بالغ رقابت کند.
در سال های نخست، بخش قابل توجهی از انرژی گیاه برای رشد رویشی مصرف می‌شود. با گذشت زمان، حجم ریشه و شاخه ها افزایش پیدا می‌کند و درخت توان بیشتری برای تولید گل و میوه خواهد داشت. 
بنابراین طبیعی است که میزان محصول درخت سنجد در طول زمان افزایش پیدا کند تا زمانی که درخت به مرحله بلوغ کامل برسد.

 

 

۳‌. کیفیت نهال: کیفیت نهال در زمان کاشت تاثیر مستقیمی بر آینده باغ دارد‌. نهال ضعیف، بیمار یا دارای ریشه آسیب دیده ممکن است مدت بیشتری برای استقرار نیاز داشته باشد و در نتیجه شروع باردهی آن نیز به تاخیر  بیفتد.
یک نهال سالم باید ریشه و ساقه مناسبی داشته باشد و از نظر ظاهری نیز شاداب و بدون نشانه های بیماری یا آسیب جدی باشد. 
نهال های سالم معمولا بهتر می‌توانند با شرایط محیطی سازگار شوند و پس از استقرار، رشد مطلوب تری داشته باشند.

۴. شرایط آب و هوایی: سنجد در برابر شرایط خشک و کم آبی مقاومت خوبی دارد، اما ایم موضوع به معنی بی نیازی کامل درخت از آب نیست. 
درختی که در شرایط بسیار  نامناسب آبی قرار داشته باشد، ممکن است رشد و تولید میوه کمتری داشته باشد. آبیاری اصولی، به خصوص در زمان های حساس رشد، گلدهی و تشکیل میوه، می‌تواند به حفظ توان درخت کمک کند.
از سوی دیگر، آبیاری بیش از اندازه نیز می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند. ماندگاری آب در اطراف ریشه و زهکشی ضعیف خاک ممکن است باعث آسیب به ریشه ها شود.
بنابراین هدف تامین رطوبت مورد نیاز درخت بدون ایجاد غرقابی است.

 

تاثیر خاک بر باردهی سنجد 

سنجد از نظر خاک گیاهی نسبتا سازگار محسوب می‌شود و می‌تواند در شرایطی رشد کند که بعضی از درختان میوه عملکرد مطلوبی ندارند. با این حال، این موضوع به معنای بی تاثیر بودن کیفیت خا‌ک نیست.
خاکستری که زهکشی مناسبی داشته باشد و از نظر مواد غذایی وضعیت قابل قبولی داشته باشد، شرایط بهتری برای رشد ریشه ایجاد میکند.
ریشه سالم، پایه یک درخت سالم است. اگر ریشه نتواند آب و مواد غذایی مورد نیاز را جذب کند، رشد ریشه تاج درخت نیز کاهش پیدا می‌کند و در نهایت باردهی تحت تاثیر قرار میگیرد.
پیش از کاشت بررسی خا‌ک می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ph، مواد آلی و عناصر غذایی در اختیار باغدار قرار دهد.

 

نقش کود و تغذیه در میزان باردهی 

تغذیه مناسب درخت و خرید نهال سنجد می‌تواند به رشد متعادل، تشکیل شاخه های سالم، تولید گل و تشکیل میوه کمک کند. اما کوددهی باید براساس نیاز واقعی خاک و درخت انجام شود.
استفاده بی رویه از کود، به خصوص کودهای نیتروژنه، همیشه باعث افزایش محصول نمی‌شود. اگر رشد رویشی بیش از اندازه شود، ممکن است تعادل بین رشد شاخه و تولید میوه بر هم بخورد.

درختان مانند صیفی جات نمی‌توانند در مدن زمان کوتاهی به باردهی برسند. برای اینکه به محصول دهی در درختان برسید نیاز دارید تا بتوانید درختان سنجد را در عرض یک سال بارور کنید و آن استفاده از کود اسید هیومیک شوک مایع است. از آن جا که این کود فرمولاسیون خاصی دارد میتواند درختان را در کوتاه ترین زمان ممکن بارور کند. اما همانطور که در بالا ذکر کردیم به طور معمول نیاز دارید تا یک برنامه اصولی و استاندارد را برای کود دادن به درختان سنجد انتخاب نمایید.

این کاری است که باغداران نمونه در هر استانی انجام می‌دهند. در عین حال استفاده از کودهای شیمیایی نیز می‌تواند برای رشد و باروری درختان سنجد مفید  باشد. اما این کودها دارای مواد مضر نیز هستند. برخی از کودهای شیمیایی تقلبی در بازار وجود دارند که دارای کلر و سدیم زیادی هستند. مقادیر زیاد این مواد سبب می‌شود تا خاک شور شود و شوری خاک منجر به خشک شدن درختان می‌شود. زیرا خاک شور ریشه درختان را می‌سوزاند. علاوه بر این کودهای شیمیایی گران قیمت هستند‌. در این بین استفاده از کود کامل ده ایکس شوک توصیه میشود‌. این کود حاوی ده نوع ماده مغذی است که می‌تواند تمام کمبودهای غذایی خاک را جبران نماید و تمام مواد لازم را به درختان سنجد برساند.

کود کامل ده ایکس شوک یک کود ساخت کشور آمریکا است که با بهره گیری از جدیدترین متدها ساخته شده است‌. فناوری نانو در تولید این کود به کار برده شده است. به همین دلیل این کود می‌تواند به سرعت مواد غذایی لازم را پس از هر تغذیه به درختان برساند و سبب شادابی درختان شود. این کود قادر است تا شوری خاک را اصلاح نماید و تمام مواد مغذی را به خاک برساند. با استفاده از این کود خاک حاصلخیز می‌شود و درختان به باروری با کیفیت میرسند. سیستم دفاعی در درختان سنجد با استفاده از این کود قوی میشود‌. بنابراین در برابر عوامل بد بیرونی بسیار مقاوم میشوند. مثلا حشرات موذی و آفت ها نمی‌توانند آن ها را از پای دربیاورند‌ لازم است تا کود را تنها از جاهای معتبر تهیه نمایید تا اثرات شگفت انگیز این کود را بر روی درختان خود به سرعت ببینید.

 

 

امروزه بسیاری از کودها تقلبی هستند که به اسم کود ده ایکس شوک به بازار وارد شده اند.‌ لذا توصیه می‌شود تا این کود را تنها از مراکز معتبر خرید آنلاین نهال نمایید. کود کامل ده ایکس به صورت مایع است و از غلظت بالایی بر خوردار است. بنابراین لازم است تا هنگام استفاده از این کود آن را با آب مخلوط نمایید تا رقیق شود. این کود انحلال پذیری بالایی دارد. بنابراین قابل استفاده به شکل محلول پاشی و آبیاری است‌. لازم است تا این کود بسیار غنی را یک بار امتحان کنید تا نتایج فوق العاده آن را بر روی درختان ببینید. جلبک دریایی موجود در این کود سبب می‌شود تا محصولات درشت تر و با کیفیت تر شوند. آمینواسید موجود در کود کامل ده ایکس شوک سبب می‌شود تا درختان در برابر تنش ها و استرس های بیرونی در امان بمانند. اسید هیومیک موجود در این کود کامل سبب می‌شود تا عناصر درشت خاک به مولوکول های قابل جذب توسط درختان سنجد تبدیل شود و گیاه می‌تواند با سهولت بیشتری به جذب مواد مغذی بپردازد.

 

سوالات متداول

شکل ظاهری نهال سنجد چگونه هست؟

سنجد یا غبیده ی بادام یا چوب دانه به شکل درختچه یا درختی کوچک و خزان پذیر و یا همیشه سبز به ارتفاع ۵ تا ۷ متر است‌.

درخت سنجد مناسب کدام آب و هوایی هست؟

درخت سنجد یکی از درختان مقاوم و ارزشمند مناطق خشک و نیمه خشک است.

خواص نهال سنجد چیا هستند؟

 اثرات ضدالتهابی و ضد درد
 سنگ کلیه
ضد باکتریایی
ضد تومور